Defensie · kustwachtvlieger
Hoe word je kustwachtvlieger?
13 bronnen
Door Loes, redactie Airwork · Gepubliceerd 3 oktober 2026
13 bronnen verwerkt
De Kustwacht heeft zelf geen vliegers in dienst: ze huurt het kustwachtvliegtuig en de helikopters van andere organisaties, inclusief de bemanning1. De piloten van het kustwachtvliegtuig, een Dash 8 vanaf Schiphol-Oost, zijn in dienst van ISR Support Europe; PAL Aerospace Europe verhuurt en onderhoudt de toestellen en levert de piloten2. De twee SAR-helikopters, Leonardo AW189's in Den Helder en op vliegveld Midden-Zeeland, huurt de Kustwacht van Bristow Netherlands, dat ook de bemanningen levert. Kustwachtvlieger word je dus door bij PAL Aerospace Europe of Bristow te solliciteren3.
Het antwoord in 8 onderdelen
Wie bij de Kustwacht zelf gaat werken, komt in dienst bij Defensie, bijvoorbeeld in de meldkamer of op kantoor; voor werk aan boord van het vliegtuig en de helikopters verwijst de Kustwacht door naar de organisaties die ze leveren1. Een militaire route bestaat ook: de NH90 van de Koninklijke Luchtmacht springt bij als de Kustwacht te weinig eigen helikoptercapaciteit heeft, bijvoorbeeld bij grootschalige evacuaties vanaf het water4.
ISR Support Europe is de in Amsterdam gevestigde, EASA Part-145-gecertificeerde dochteronderneming van het van oorsprong Canadese PAL Aerospace, die de twee Dash 8's voor de Kustwacht inzet onder een tienjarig contract5. Bristow levert de Kustwacht volgens directeur James Lorraine zo'n 70 mensen, van monteurs en vliegers tot redders en SAR-verpleegkundigen, met een achtergrond die loopt van civiele vliegers tot ex-militairen (2023)6. Defensie organiseert en beheert de Nederlandse Kustwacht. De Kustwacht Caribisch Gebied is een aparte organisatie, ook onder beheer van Defensie, die vooral middelen en personeel van de marine gebruikt7. De Defensie Materieel Organisatie (DMO) begeleidde de inkoop van de vliegdienst via een prestatiegericht contract en bewaakt dat het contract goed wordt uitgevoerd2.
Kustwachtvliegtuig (Dash 8)Aan boord zitten altijd twee vliegers en twee luchtwaarnemers (Aerial Officers). De luchtwaarnemers zijn in dienst van Rijkswaterstaat, de Douane, de Koninklijke Marechaussee en de NVWA; de piloten van ISR Support Europe2.
SAR-helikopter (AW189)Een SAR-helikopter vliegt met vijf personen: twee piloten, een lierbedienaar (hoist operator), een reddend zwemmer (winchman) en een ambulanceverpleegkundige (SAR-nurse). Bristow Netherlands verhuurt en onderhoudt de helikopters en levert de bemanningen3.
NH90 (Defensie)De NH90 is een maritieme helikopter van de Koninklijke Luchtmacht met thuisbasis Den Helder en drie bemanningsleden; hij valt onder Defensie en is voor de Kustwacht een aanvulling, geen vaste kustwachteenheid4.
Dash 8-106De Kustwacht heeft twee Dash 8-106's (PH-CGD en PH-CGE), tweemotorige turboprops met thuishaven Schiphol-Oost. Er is steeds één operationeel inzetbaar; het andere dient voor training, onderhoud, internationale inzet voor Frontex of als reserve2. De Kustwacht vliegt sinds november 2022 met de Dash 8; de toestellen worden voor tien jaar gehuurd van PAL Aerospace Europe8. Het kustwachtvliegtuig vliegt dagelijks boven de Noordzee om olie- en chemicaliënvervuiling en de bron daarvan op te sporen, voert scheepvaartcontroles en visserijinspecties uit en ondersteunt zoekacties op het water2.
Leonardo AW189De twee kustwachthelikopters staan 24 uur per dag, 7 dagen per week gereed, één op Den Helder Airport en één op vliegveld Midden-Zeeland, voor zoek- en reddingsacties, medische evacuaties en het vervoer van een brandweerteam naar een incidentschip. Ze hebben de registraties PH-NCG, PH-SAR en PH-RSQ3. De AW189's zijn sinds november 2022 in dienst. Van de drie toestellen, inclusief een reserve, is er één nieuw gebouwd in Milaan en waren de andere twee bestaande toestellen uit Engeland die opnieuw zijn opgebouwd; ze kunnen tot zes uur vliegen zonder bij te tanken6.
NH90De NH90 van de Luchtmacht kan 14 passagiers of 6 liggende patiënten vervoeren en wordt naast zoek- en reddingswerk ingezet voor onder meer oppervlakteoorlogvoering, drugsbestrijding en troepentransport4.
Militaire ervaring kan later ook naar de civiele SAR-helikopters leiden: Bristow-directeur James Lorraine werkte jarenlang voor Defensie, onder andere als piloot, voordat hij naar Bristow overstapte (2023)6.
Civiel: kustwachtvliegtuigVoor werk als vlieger op het kustwachtvliegtuig verwijst de Kustwacht naar PAL Aerospace Europe, via [email protected]8.
Civiel: SAR-helikopterVoor vacatures aan boord van de SAR-helikopters verwijst de Kustwacht naar de Engelstalige vacaturesite van Bristow. Staan daar geen vacatures, dan zoekt Bristow in Nederland geen nieuw personeel; open sollicitaties neemt Bristow niet in behandeling9.
Militair: Officier VliegerDe militaire route loopt via de functie Officier Vlieger bij Defensie: een opleiding van vier jaar met de Defensie Korte Officiersopleiding in Breda, de Elementaire Militaire Vlieger Opleiding in Woensdrecht en een vervolgopleiding in Europa of Amerika. Het type waarop je vliegt, wordt later in de opleiding bepaald10. Als NH90-vlieger bij Defensie vlieg je vanaf schepen van de Koninklijke Marine, neem je deel aan amfibische operaties en spoor je bijvoorbeeld onderzeeboten of drugstransporten op10.
Welke brevetten, vlieguren en typebevoegdheden PAL Aerospace Europe en Bristow precies vragen, staat niet op de vacaturepagina's van de Kustwacht; de Kustwacht verwijst daarvoor naar de werkgevers zelf8.
HelikopterOm beroepsmatig helikopter te vliegen heb je minimaal een CPL(H) en een medische keuring klasse 1 nodig; voor veel banen komt daar een instrumentbevoegdheid (IR) en ATPL(H)-theorie bij11. Een ervaren vlieger schatte op Airwork (2024) dat een civiele helikopterpiloot naar voorzichtige schatting 10 tot 12 jaar nodig heeft om in HEMS of SAR terecht te komen; werkgevers kijken volgens leden naar totale uren, uren op type, turbine-ervaring, nachturen en IR11.
VliegtuigVoor civiel werk als vlieger op een meermotorig vliegtuig met twee piloten is de gangbare instaplicentie een frozen ATPL: ATPL-theorie, een CPL met instrument- en meermotorbevoegdheid en een MCC-certificaat. Of PAL Aerospace Europe meer vraagt, zoals een typebevoegdheid op de Dash 8 of een minimum aan uren, is niet openbaar12.
Op de vacaturepagina van de Kustwacht staan de vliegersplekken onder 'Vliegen' als doorverwijzing: werken aan boord van de SAR-helikopter (Den Helder/Midden-Zeeland) en aan boord van het kustwachtvliegtuig (Schiphol-Oost)1. Op de vacaturesite van PAL Aerospace stonden op 3 oktober 2026 voor Nederland alleen technische functies (EASA B1- en B2-engineer), geen vliegersvacatures13. Bristow won de aanbesteding voor de SAR-helikopters, die in 2018 begon; het contract loopt volgens Bristow ongeveer twaalf jaar vanaf de start eind 20226.
Tot 2021 ondersteunde de Koninklijke Luchtmacht vijftien jaar lang de vliegtuigen van de Kustwacht, toen nog Dornier 228's. Toen de Luchtmacht zich weer op haar kerntaken richtte, gunde de overheid een tienjarig contract aan PAL Aerospace5. De Dash 8 kan volgens PAL tot 8 uur in de lucht blijven, tegen 4 uur voor de oude Dornier5. Zoeken en redden met helikopters was eerder een taak van Defensie; sinds Defensie aangaf die taak niet langer te kunnen uitvoeren, huurt de Kustwacht de SAR-helikoptercapaciteit in6.
Is een kustwachtvlieger in dienst van de Kustwacht?Nee. De piloten van het kustwachtvliegtuig zijn in dienst van ISR Support Europe (PAL Aerospace); de bemanningen van de SAR-helikopters levert Bristow2.
Moet je militair zijn om voor de Kustwacht te vliegen?Nee. Het vliegtuig en de SAR-helikopters worden door civiele bedrijven gevlogen, en bij Bristow werken volgens de directeur zowel civiele vliegers als ex-militairen6.
Met welke toestellen vliegt de Kustwacht?Met twee Dash 8-patrouillevliegtuigen, waarvan één reserve, en twee AW189-zoek- en reddingshelikopters7.
Wat verdient een kustwachtvlieger?Dat is niet openbaar: de Kustwacht noemt alleen salarissen voor eigen functies, en de vliegers werken voor PAL Aerospace Europe of Bristow1.
VERDER IN DE KENNISBANK
- Wat is de vliegeropleiding van Defensie?Kennisbank: de militaire route→
- Wat zijn de eisen voor de vliegeropleiding van Defensie?Kennisbank: selectie, leeftijd en keuring→
- Wat zijn de eisen om helikopterpiloot te worden?Kennisbank: de civiele helikopterroute→
- Welke vacatures zijn er voor helikopterpiloten?Kennisbank: werkgevers en vacatures→
- Hoe word je piloot?Kennisbank: het hele traject→