Een passagier van American Airlines is in de nacht van vrijdag op zaterdag 10 oktober vast komen te zitten op het toilet van vlucht AA258 van Philadelphia in de Verenigde Staten naar Lissabon in Portugal. Dat meldde de vrouw zelf op X, schrijft de Amerikaanse reisblog View from the Wing. Volgens haar bericht ging de toiletdeur niet open en bleef ze kloppen voor hulp, maar kon men haar niet helpen. Daarop vroeg ze American Airlines via X om hulp.

Het socialemediateam van American Airlines reageerde ruim acht minuten later. "Oh, no! That could certainly pose a problem. Please share your confirmation code via DM, and we'll see what we can do", schreef de maatschappij. Dat de airline om een boekingscode vroeg terwijl de passagier al het vluchtnummer had genoemd en meldde dat ze vastzat, leidde tot veel reacties. Eén gebruiker vroeg zich spottend af of de code het wachtwoord was om de deur te openen.

Ze kwam eruit, maar hoe is niet bekend

De passagier kwam weer vrij. Ze zegt volgens View from the Wing zelf dat ze niet urenlang opgesloten zat, ook al lijkt dat door het gat tussen haar eerste bericht en haar latere berichten wel zo. Ze was gaan slapen terwijl het verhaal online rondging. Hoe de deur uiteindelijk openging en wie haar hielp, staat niet in de berichtgeving, merkt Aviation A2Z op. Haar oorspronkelijke bericht was op zaterdagochtend al meer dan 1,1 miljoen keer bekeken. Op een gegeven moment schreef ze in hoofdletters "STOP LIKING THIS", en later klaagde ze dat alle meldingen de batterij van haar telefoon leeg trokken terwijl ze alleen in Europa was. Het verhaal werd daarna ook opgepikt door media buiten de luchtvaart, zoals de Vietnamese krant Tiền Phong.

Op zichzelf is vragen om een boekingscode niet vreemd: daarmee zoekt een klantenservice de reis van een passagier op. Aviation A2Z wijst erop dat American Airlines ook snel reageerde, maar dat een boekingscode geen vastzittende deur opent. Bij een melding als deze zou de eerste vraag volgens de site moeten zijn of het cabinepersoneel de passagier kan helpen. Of het verzoek om de code de hulp aan boord heeft vertraagd en wat American Airlines achter de schermen deed, is niet bekend. Een verklaring van de maatschappij aan de media hebben we niet gevonden.

Een toiletdeur moet van buitenaf open kunnen

Dat een passagier vast komt te zitten, is precies wat de bouwvoorschriften voor verkeersvliegtuigen moeten voorkomen. In de Amerikaanse regels van de luchtvaartautoriteit FAA staat in paragraaf 25.820 dat alle toiletdeuren zo ontworpen moeten zijn dat niemand in het toilet opgesloten kan raken. Als er een slot op de deur zit, moet dat van buitenaf te ontgrendelen zijn zonder speciaal gereedschap. Het Europese agentschap EASA heeft in zijn certificatie-eisen voor grote vliegtuigen, CS 25.820, letterlijk dezelfde regel. De eis is niet nieuw: de FAA verplaatste hem in 2004 alleen van een algemenere paragraaf over deuren naar een eigen paragraaf over toiletdeuren.

Ook andere regels houden het toilet binnen bereik van de bemanning, al gaan ze niet specifiek over iemand die vastzit. De Amerikaanse regels voor lijnvluchten schrijven voor dat het omroepsysteem in toestellen met meer dan 19 stoelen ook in de toiletten te horen moet zijn, en dat elk toilet een rookmelder heeft die een waarschuwing geeft in de cockpit of in de cabine. In de toegankelijke toiletten die maatschappijen volgens de Amerikaanse regels in nieuwere toestellen met meer dan één gangpad moeten hebben, zijn ook oproepknoppen verplicht die mensen met een beperking kunnen bedienen. Bestaande cabines hoeven daarvoor niet te worden aangepast.

Toch blijven deuren soms klemmen

Een slot dat ontworpen is om van buitenaf open te kunnen, helpt niet als de deur zelf vastzit, en ook een slot kan klemmen. View from the Wing noemt een geval bij Delta waarin een piloot een passagier met een botermes bevrijdde, nadat meerdere stewardessen het klemmende slot niet open kregen. In januari 2024 zat een passagier van de Indiase maatschappij SpiceJet volgens de BBC meer dan een uur vast op het toilet tijdens een vlucht van Mumbai naar Bengaluru, nadat de deur halverwege de vlucht defect raakte. Een niet bij naam genoemde medewerker van de luchthaven van Bengaluru vertelde The Times of India, zo citeert de BBC, dat de bemanning de deur meerdere keren probeerde te openen en dat een stewardess daarna een briefje naar binnen schoof. Daarop stond volgens berichten: blijf rustig, doe de deksel van de wc dicht en ga erop zitten tijdens de landing. Pas na aankomst opende een technicus de deur. In september 2019 week een vlucht van United Airlines van Washington naar San Francisco uit naar Denver, omdat de toiletdeur volgens de maatschappij onbruikbaar was geworden en een passagier niet naar buiten kon. Na de landing werd zij bevrijd.

Wat doe je als je vastzit?

De snelste hulp is het cabinepersoneel aan boord. Klop en roep, en gebruik de oproepknop als het toilet er een heeft. Volgens de bouwvoorschriften moet het slot van buitenaf te ontgrendelen zijn, zodat de bemanning je in principe kan bereiken. Lukt dat niet omdat de deur klemt, volg dan de aanwijzingen van de bemanning; bij SpiceJet kreeg de passagier het advies om tijdens de landing op de gesloten wc-deksel te gaan zitten. Ben je zelf de passagier die iemand hoort kloppen, waarschuw dan meteen een stewardess of steward.

Veelgestelde vragen

Kan het cabinepersoneel een vliegtuigtoilet van buitenaf openen?

In principe wel. Volgens de regels van de FAA en EASA moet een slot op een toiletdeur van buitenaf te ontgrendelen zijn zonder speciaal gereedschap. Klemt het slot of zit de deur zelf vast, dan kan dat volgens eerdere voorvallen moeilijker zijn en is soms een technicus na de landing nodig.

Hoe kwam de passagier van vlucht AA258 vrij?

Dat is niet bekend. De passagier kwam vrij, maar uit de berichtgeving blijkt niet hoe de deur openging of wie haar hielp. American Airlines heeft daar publiek niets over gezegd.

Waarom vroeg American Airlines om een boekingscode?

Met een boekingscode zoekt een klantenservice de reis van een passagier op. Critici vonden de reactie vooral te standaard voor iemand die op dat moment opgesloten zat, schrijven View from the Wing en Aviation A2Z.