Kort na de start vanaf Los Angeles International Airport (LAX) kwamen op zaterdag 7 november een Airbus A350 van Air France en een Airbus A321 van American Airlines dicht bij elkaar. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA onderzoekt wat er is gebeurd 12. Gewonden zijn niet gemeld 3.

Air France-vlucht AF28 naar Papeete vertrok rond 00.15 uur lokale tijd van baan 24L. American Airlines-vlucht AA1660 naar Dallas/Fort Worth steeg vlak daarna op van de parallelle baan 25R 43. Volgens de FAA maakte de bemanning van AF28 na het vertrek een 'unauthorized turn', een bocht zonder toestemming. Het toestel kwam zo op het pad van het andere vliegtuig. De luchtverkeersleiding gaf daarop corrigerende instructies 1.

Dit is er te horen op de radio

Op de opgenomen radiogesprekken draagt de verkeersleider de bemanning van AF28 op 'onmiddellijk' koers 270 te vliegen. De bemanning van AA1660 krijgt een verkeerswaarschuwing voor een toestel recht vooruit op minder dan een mijl, met de opdracht op 2.000 voet te blijven 56. Daarna vraagt de verkeersleider Air France waarom het toestel een koers vloog terwijl het de vertrekprocedure moest volgen. De piloten antwoorden eerst 'standby' en melden later dat hun de SUMMR TWO-vertrekprocedure was opgedragen 54. De verkeersleider spreekt van een 'possible pilot deviation' en geeft een telefoonnummer door. De bemanning van American krijgt te horen dat het andere toestel voor hen langs draaide 56.

Air France en de FAA

Een woordvoerder van Air France zei tegen KTLA dat de bemanning kort na de start een verzoek van de luchtverkeersleiding kreeg om het vliegpad aan te passen en dat zij die instructies meteen opvolgde. De vlucht landde volgens de maatschappij normaal in Papeete, om 05.59 uur lokale tijd 1. De FAA noemt haar bevindingen voorlopig. Het onderzoek loopt nog 2. Beide lezingen staan dus naast elkaar: waarom het toestel naar links draaide, is niet vastgesteld 57.

Hoe dicht waren de toestellen?

KTLA en Simple Flying noemen op basis van vluchtvolgdata een verticaal verschil van ongeveer 400 voet 18. ADS-B-bedrijf Wingbits komt op ongeveer 300 voet bij een horizontale afstand van 1,6 zeemijl. De kleinste horizontale afstand was volgens Wingbits 0,76 zeemijl 4.

Airwork rekende de openbare ADS-B-gegevens van adsb.lol voor beide toestellen zelf door. Daaruit komt een hoogteverschil van 300 tot 425 voet naar voren op het moment dat de toestellen nog 1,5 tot 1,7 zeemijl uit elkaar waren. Op het punt waar ze horizontaal het dichtst bij elkaar kwamen, ongeveer 0,7 zeemijl om 08.18 uur UTC, vloog de A350 op circa 3.175 voet en de A321 op circa 2.150 voet. Het hoogteverschil was toen dus ongeveer 1.000 voet 9. Dit is een eigen berekening: ADS-B-meldingen van twee toestellen komen niet op hetzelfde moment binnen en hoogten worden per 25 voet afgerond. De uitkomst is daardoor een schatting en vervangt niet wat de FAA vaststelt.

Voor verkeer op de radar rond een luchthaven gebruikt de FAA als standaard 3 mijl horizontaal of 1.000 voet verticaal 1011. Of de toegestane afstand hier is onderschreden, moet uit het onderzoek blijken. Volgens berichten die Simple Flying aanhaalt, kreeg geen van beide bemanningen een uitwijkopdracht van het botsingswaarschuwingssysteem TCAS 8. Aerospace Global News schrijft dat de beschikbare cijfers dat niet aantonen 4.

Wat 'possible pilot deviation' betekent

De zin die de verkeersleider gebruikte, is vaste FAA-fraseologie. Een verkeersleider meldt zo aan een bemanning dat haar handelen een afwijking lijkt te zijn, met het verzoek contact op te nemen met een dienst op een opgegeven nummer. Binnen de luchtvaart heet dat de Brasher-melding. Volgens de FAA krijgt een bemanning zo de gelegenheid het voorval vast te leggen voor later 12. Ook de FAA spreekt van een mogelijke afwijking: de melding stelt nog niet vast wie een fout maakte 12.

Eerdere bochten na vertrek van baan 24L

Op 31 oktober 2025 draaide een A330-900 van ITA Airways na de start van baan 24L naar links, richting een A321 van American die van baan 25R opsteeg. De verkeersleider liet die vlucht op 1.500 voet stoppen met klimmen en gebruikte ook toen de melding over een mogelijke afwijking 13. Op 20 oktober 2026 maakte een A330-900 van TAP Air Portugal kort na het vertrek van baan 24L eveneens een onverwachte bocht naar links 47. Of deze voorvallen dezelfde oorzaak hebben, is niet bekend.

Hoe lang de opleiding tot luchtverkeersleider duurt, lees je in ons antwoord over de ATCO-opleiding.