Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen bouwen hun vliegtuigen steeds vaker om naar meer premium stoelen, en dat gaat ten koste van de gewone economyklasse. The Wall Street Journal beschreef die verschuiving in maart 2026 in een stuk met de veelzeggende titel dat de economycabine blijft krimpen 1. Het doel is volgens de krant simpel: meer omzet halen uit elke stoel die meevliegt, door reizigers te bedienen die willen bijbetalen voor een stoel met meer beenruimte of een bed 1. De kwartaalcijfers van Delta Air Lines van oktober 2026 laten zien dat de trend sindsdien niet is gekeerd 2.

Premium groeit harder dan economy

Volgens onderzoek van luchtvaartdatabureau Visual Approach Analytics, aangehaald door de WSJ, groeide het aantal geplande business- en first-classstoelen op Amerikaanse binnenlandse vluchten sinds januari 2020 met 27 procent, tegenover 10 procent voor economystoelen 1. Ook maatschappijen die van oudsher geen voorcabine hadden, doen mee. Southwest Airlines schafte op 27 januari 2026 de vrije stoelkeuze af en verkoopt sindsdien vaste stoelen, waarbij de voorste rijen extra beenruimte bieden 3. Prijsvechter Frontier biedt eveneens stoelen met extra beenruimte tegen meerprijs aan, aldus de WSJ 1.

Voor de maatschappijen loont het. Premium economy kan volgens een rapport van het Global Tourism Forum, waar de WSJ naar verwijst, minstens twee keer zo duur worden verkocht als een gewone economystoel, terwijl zo'n stoel maar iets meer ruimte inneemt 1. Grote maatschappijen gebruiken die opbrengst volgens de krant ook om hun goedkoopste stoelen scherp te kunnen blijven prijzen tegenover prijsvechters 1.

Delta: premium voor het eerst groter dan economy

Bij Delta was de omslag in het vierde kwartaal van 2025 zichtbaar. De opbrengst uit premium tickets steeg met 9 procent naar 5,70 miljard dollar, terwijl de opbrengst uit de gewone economycabine, die Delta Main Cabin noemt, met 7 procent daalde naar 5,62 miljard dollar 4. Premium bracht daarmee voor het eerst in de geschiedenis van Delta meer op dan de hoofdcabine 5. Onder premium vallen first en business, maar ook premium economy en economystoelen met extra beenruimte; basic economy hoort bij de hoofdcabine 5.

In het derde kwartaal van 2026 groeiden beide weer, maar premium het hardst: plus 18 procent tot 6,82 miljard dollar, tegenover plus 12 procent tot 6,80 miljard dollar voor de hoofdcabine 2. Delta meldt dat het aantal premium stoelen met 6 procent groeide, terwijl het aantal stoelen in de hoofdcabine licht daalde. Voor het laatste kwartaal van dit jaar verwacht de maatschappij minder dan 2 procent stoelgroei, inclusief een vermindering van het aantal Main Cabin-stoelen 2. Volgens de WSJ heeft Delta onder meer minstens dertig Boeing 787-10's besteld met grotere premium cabines dan de toestellen die ze vervangen 1.

Bij United nog maar zo'n 40 procent gewone economy

United Airlines zet sinds april 2026 een Boeing 787-9 met een nieuw interieur in, eerst tussen San Francisco en Singapore 6 7. Volgens United heeft dat toestel 8 Polaris Studio-suites, 56 Polaris-businessclassstoelen, 35 Premium Plus-stoelen, 39 Economy Plus-stoelen en 84 gewone economystoelen 6. Een verslag van de eerste vlucht noemt 33 Economy Plus-stoelen en 90 gewone economystoelen 7. Van de 222 stoelen is dus 38 tot 41 procent gewone economy. Op de bestaande versie van de 787-9 is dat volgens de WSJ 58 procent 1. United mikte in maart 2026 op minstens dertig van deze toestellen in de vloot eind 2027 6. American Airlines breidde het aantal premium stoelen volgens de WSJ de afgelopen tien jaar met ruim 34 procent uit. Volgens luchtvaartdatabedrijf Cirium vloog American sinds 2020 meer premium stoelen dan de andere Amerikaanse maatschappijen 1.

Ook bij Air France-KLM groeit premium

In Europa is dezelfde beweging zichtbaar. Bij Air France-KLM kwam in de eerste helft van 2026 38,5 procent van de passagiersopbrengst uit de premium cabines: 29,9 procent uit business en La Première, 8,6 procent uit premium economy, die bij KLM Premium Comfort heet 8. Twee jaar eerder was dat samen 33,7 procent. Volgens de groep steeg de opbrengst uit premium economy met 13 procent, bij een capaciteitsgroei van 8 procent die vooral van KLM kwam 8. KLM zegt dat de Premium Comfort-cabine 21 tot 28 stoelen telt, met tot 18 centimeter meer beenruimte dan een standaard economystoel en 48 tot 50 centimeter tussen de armleuningen 9.

Geen minimummaat voor de stoel

Hoeveel ruimte er in economy overblijft, is in de Verenigde Staten nog steeds niet wettelijk vastgelegd. Het Amerikaanse Congres droeg de luchtvaartautoriteit FAA in 2018 op om minimumafmetingen voor stoelen vast te stellen die nodig zijn voor de veiligheid, waaronder stoelafstand (pitch), breedte en lengte 10. De FAA liet daarvoor evacuatieproeven doen en vroeg in augustus 2022 om reacties. Daarbij gaf het agentschap aan dat comfort buiten die afweging valt; het gaat om veiligheid, vooral de vraag of passagiers snel genoeg het toestel uit kunnen 10. De norm daarvoor is dat een volle cabine onder gesimuleerde noodomstandigheden binnen 90 seconden geëvacueerd kan worden 10.

Een wetenschappelijke toetsing door de National Academies concludeerde in juli 2025 dat het FAA-onderzoek wel bruikbare gegevens oplevert, maar niet de informatie die nodig is om te beslissen of regels voor stoelruimte om veiligheidsredenen nodig zijn 11. Eerder, in 2018, had de FAA een verzoek van passagiersorganisatie Flyers Rights om minimummaten al afgewezen 12. Die organisatie stelde in een rechtszaak dat de stoelafstand daalde van gemiddeld 35 naar 31 inch (79 centimeter), bij sommige maatschappijen zelfs naar 28 inch 13.

In Europa ligt het niet anders. Het Europese luchtvaartagentschap EASA liet in 2017 weten dat passagierscomfort niet in de certificatie-eisen staat en dat een minimale stoelafstand alleen indirect volgt uit de verplichte evacuatiedemonstratie, waarbij ook alle passagiers binnen 90 seconden het toestel uit moeten kunnen 14. Hoeveel beenruimte een economyreiziger krijgt, blijft daarmee aan beide kanten van de oceaan vooral een commerciële keuze van de maatschappij.