Koningin Suthida van Thailand heeft op donderdag 8 oktober voor het eerst alleen een gevechtsvliegtuig gevlogen. Ze steeg op in een eenzits Saab JAS 39C Gripen van de Thaise luchtmacht vanaf de basis van Wing 7 in de provincie Surat Thani, in het zuiden van het land. De vlucht duurde volgens het verslag van het Thaise koninklijk huis 41 minuten. Koning Maha Vajiralongkorn, zelf vlieger, keek toe, net als luchtmachtcommandant Seksan Kantha en de commandant van Wing 7.

Geen instructeur aan boord

Bij een solovlucht zit er niemand naast of achter de vlieger die kan ingrijpen. In de Gripen C is dat ook letterlijk zo: het toestel heeft maar één stoel. Wie zo'n straaljager voor het eerst alleen vliegt, oefent daarom doorgaans eerst in de tweezitsversie, de Gripen D, met een instructeur in de achterste cockpit. Dat deed ook de koningin. Volgens het paleis vloog ze ongeveer tien uur in de JAS 39D voordat ze overstapte naar de eenzitter.

Voor de vlucht kreeg ze een briefing over het vliegplan, deed ze zelf de inspectie rond het toestel en taxiede ze naar baan 22 voor de start. Na de landing gaf de koning haar een boeket en speldde hij een gouden Gripen Order-embleem op haar linkermouw. Volgens het paleis komt dat embleem van de Gripen Order, een Zweedse erevereniging, die haar ook als volwaardig lid heeft opgenomen. Het koninklijk huis noemt haar de eerste vrouwelijke Gripen-vlieger van Thailand.

Theorie, simulator en tweezitter

De solovlucht was het sluitstuk van een omscholing naar de Gripen, die de koningin op uitnodiging van de luchtmacht volgde. Volgens het paleis liep die cursus volgens het standaardprogramma waarmee de Thaise luchtmacht haar Gripen-vliegers opleidt. In juni en juli 2026 volgde ze 45 vakken theorie en noodprocedures. Daarna kwamen twintig simulatorsessies en de lessen in de tweezitter. Voor de praktijkfase verbleef ze volgens Thai PBS World twee periodes in Surat Thani: van 20 augustus tot 4 september en van 25 september tot 8 oktober.

Een eerste solo op een nieuw type is een vaste mijlpaal in een opleiding, maar nog niet het eindpunt. Wie gevechtsvlieger wil worden bij een luchtmacht, leert na de omscholing ook het tactische werk: formatievliegen, luchtgevechten en het inzetten van wapens. Of de koningin die fases nog gaat volgen, is niet bekend.

Van Cessna tot Boeing 737

Suthida (48) werkte eerder als stewardess bij Thai Airways en trouwde in 2019 met de koning. Ze vloog voor het eerst op 13 mei 2010, in een Cessna T-41D van de luchtmacht. Daarna volgden onder meer de CT-4E Airtrainer, de Pilatus PC-9, de Mooney M20M en de Piper PA-34 Seneca. Volgens de Thaise krant The Nation haalde ze in Duitsland onder meer een PPL en een CPL met een typebevoegdheid voor de Boeing 737 en de ATPL-theorie. Daarnaast heeft ze een ATPL van de Thaise luchtvaartautoriteit.

Ze vliegt geregeld als copiloot naast de koning op koninklijke vluchten met de Boeing 737-400 en 737-800, met volgens het paleis ruim 450 uur op de 737-800. Voor de Gripen-cursus trainde ze volgens The Nation op de L-39-straaltrainer op de vliegschool van de luchtmacht in Kamphaeng Saen. In totaal staat ze op ruim 1.188 vlieguren.

Gripen bij de Thaise luchtmacht

Wing 7 is de thuisbasis van de Thaise Gripen C/D-vloot, die in 2011 in dienst kwam. Thailand kreeg twaalf toestellen en heeft er nog elf, nadat in januari 2017 een JAS 39C verongelukte. In augustus 2025 bestelde het land vier nieuwe Gripens, drie eenzits E-versies en een tweezits F-versie, volgens AFP voor ongeveer 556 miljoen dollar. Saab moet die uiterlijk in 2030 leveren. De Zweedse fabrikant feliciteerde de koningin met de vlucht.