Schiphol beraadt zich op nieuwe stappen tegen Extinction Rebellion (XR). Dat meldt De Telegraaf woensdag. Aanleiding is de actie van maandag 5 oktober, toen de klimaatbeweging volgens de krant opnieuw zonder toestemming actievoerde in het beveiligde gebied van de luchthaven. Welke stappen Schiphol precies overweegt, staat niet in het vrij toegankelijke deel van het artikel. Bij de foto schrijft De Telegraaf: "Luchthaven Schiphol kan nauwelijks iets beginnen tegen binnendringende actievoerders."

Wat er maandag gebeurde

XR demonstreerde maandag even na 12.00 uur achter de securitycontrole in Lounge 1, op ongeveer 50 meter van de lounge die KLM voor frequent flyers heeft ingericht. De groep eist dat KLM stopt met het spaarprogramma Flying Blue. Airwork schreef er eerder over in Extinction Rebellion demonstreert bij KLM-lounge op Schiphol.

De Koninklijke Marechaussee hield 32 demonstranten aan op verdenking van huisvredebreuk, meldt Het Parool. De marechaussee meldde eerder 31 aanhoudingen. Volgens XR deden 36 activisten mee. De aangehouden demonstranten zijn volgens de marechaussee op vreedzame wijze naar de uitgang begeleid en met een bus naar het dichtstbijzijnde station gebracht, waar zij op vrije voeten zijn gesteld. Persbureau ANP meldt dat onduidelijk is welke gevolgen de aanhouding voor hen heeft.

Reactie van Schiphol

Schiphol zegt tegen Het Parool het recht op demonstratie te respecteren, maar dat demonstreren in de beveiligde gebieden van de luchthaven om veiligheidsredenen niet is toegestaan. "Dat geldt dus ook voor deze onaangekondigde demonstratie. Op grond van de Schipholregels hebben we de demonstranten meerdere keren verzocht de luchthaven te verlaten. Toen daar geen gehoor aan werd gegeven, heeft de Koninklijke Marechaussee opgetreden."

Wat Schiphol juridisch kan

Als exploitant stelt Schiphol eigen huisregels op, de Schipholregels. Volgens de versie die de rechter in 2025 citeerde, zijn de beperkt toegankelijke en beschermde gebieden alleen toegankelijk bij een functionele noodzaak, zoals reizen of werken, en zijn demonstraties op het luchthaventerrein zonder schriftelijke toestemming van Schiphol niet toegestaan. Bij overtreding mag Schiphol de overtreder laten verwijderen, een verbod opleggen om (delen van) het terrein te betreden en de overtreder civiel aansprakelijk stellen.

Daarnaast is er het strafrecht. In de rechtszaak van 2025 wees Schiphol erop dat het handelen van de demonstranten ook strafbaar is gesteld in artikel 62a van de Luchtvaartwet en in de Wet openbare manifestaties. Aanhouden en vervolgen is niet aan Schiphol: de marechaussee heeft op de luchthaven politiebevoegdheden, en over vervolging beslist het Openbaar Ministerie. Of de 32 aangehouden demonstranten worden vervolgd, is niet bekendgemaakt.

De rechter over toegangsverboden

Schiphol gebruikte het middel van een toegangsverbod al eerder. Na een XR-demonstratie op 8 maart 2025 kregen 37 demonstranten een verbod van vijf of tien jaar om het beveiligde deel van de luchthaven te betreden, wat in de praktijk neerkwam op een vliegverbod vanaf Schiphol. De voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland hief die verboden op 29 augustus 2025 op. Volgens de rechter vormden ze een ontoelaatbare inperking van het demonstratierecht en had Schiphol geen concreet veiligheidsrisico aannemelijk gemaakt. De rechter woog ook mee dat de demonstranten niet vooraf waren gehoord, geen bezwaar konden maken en dat de regels onvoldoende duidelijk waren.

De rechter wees wel de eis af om Schiphol te verbieden in de toekomst nog toegangsverboden op te leggen. Het is volgens het vonnis niet uitgesloten dat een toegangsverbod van een proportionele duur onder omstandigheden toelaatbaar is. Wil Schiphol zijn huisregels strikt handhaven, dan moeten die regels duidelijk zijn, moet de reactie op een overtreding voorspelbaar zijn en moet er een proces met hoor en wederhoor zijn, aldus de rechter.

Schiphol maakte op 25 september 2025 bekend in hoger beroep te gaan. De luchthaven wilde daarmee benadrukken dat de toegang tot het beveiligde gebied strikt bewaakt moet worden en dat sancties mogelijk zijn voor wie zich zonder geldige reden toegang verschaft of dat probeert. Een uitspraak in hoger beroep is niet gepubliceerd.

Operatie en veiligheid aan de luchtzijde

Schiphol stelt dat acties in het beveiligde gebied niet alleen de operatie verstoren, maar ook gevaarlijk zijn, omdat kwaadwillenden er misbruik van kunnen maken. In de rechtszaak noemde de luchthaven twee concrete risico's: groepsvorming die het zicht van surveillanten belemmert, en de inzet van marechaussee en beveiligers die tijdens een demonstratie elders niet beschikbaar zijn. De rechter oordeelde in 2025 dat Schiphol niet aannemelijk had gemaakt dat dit een zo groot en acuut risico was dat langdurige verboden zonder waarschuwing nodig waren.

Uit het vonnis blijkt ook hoe demonstranten binnenkomen. Bij eerdere acties scanden zij herhaaldelijk een klein aantal boardingpassen bij de toegangspoortjes. Schiphol paste dat systeem aan vóór de actie van maart 2025, waarna demonstranten volgens het vonnis binnenkwamen met een boardingpass op eigen naam zonder de bedoeling te reizen, of met de boardingpass van een ander. Hoe de demonstranten maandag het beveiligde gebied bereikten, is niet bekendgemaakt. XR noemde de actie zelf een demonstratie "ondanks aangescherpte beveiliging". Over gevolgen voor vluchten of reizigers op 5 oktober is in de berichtgeving niets gemeld.

Eerdere acties

XR voert al jaren actie op Schiphol tegen Flying Blue. Volgens het vonnis gebeurde dat in november 2022 en in mei, oktober en december 2024 in het beperkt toegankelijke gebied. Na de uitspraak van augustus 2025 voerde XR volgens eigen persberichten opnieuw actie op Schiphol, onder meer in oktober 2025 en in april 2026, toen de groep een pop-up reisbureau achter de security opende.

Wat nog niet bekend is

Schiphol heeft niet publiek gemaakt welke nieuwe stappen het overweegt, of het opnieuw toegangsverboden wil opleggen en of het schade wil verhalen op de demonstranten. Ook is niet bekend hoe het hoger beroep over de toegangsverboden uit 2025 is afgelopen. Een reactie van XR op het bericht van De Telegraaf was op het moment van publicatie niet bekend.