In Griekenland zijn zondag 18 oktober twee mannen omgekomen bij de crash van een licht eenmotorig vliegtuig. Het toestel kwam rond het middaguur neer in een droge rivierbedding bij het dorp Kontariotissa in de regio Pieria, vlak bij de baan van de plaatselijke vliegclub, de Aeroclub van Pieria. Dat meldt de Griekse brandweer 12. Beide inzittenden werden buiten het toestel bewusteloos aangetroffen en kort daarna in het ziekenhuis van Katerini doodverklaard 34. Wat de crash heeft veroorzaakt, is niet bekend 2.

Wat bekend is over het ongeval

Kontariotissa ligt ongeveer 9 kilometer ten zuiden van Katerini, de hoofdstad van Pieria, in het noorden van Griekenland. Vanuit het dorp is de Olympus te zien 6. De meldkamer van de brandweer kreeg rond 13.50 uur lokale tijd (12.50 uur in Nederland) een melding. Acht brandweerlieden rukten uit met vier voertuigen. Er brak geen brand uit 13. Volgens News247 was de politie al om 13.40 uur gealarmeerd door een voorbijganger die een vliegtuig had zien neerstorten 4. De brandweer droeg de twee mannen over aan ambulances van de Griekse ambulancedienst EKAB 1.

Over de inzittenden lopen de berichten uiteen. De Griekse publieke omroep ERT spreekt van twee ervaren piloten van 41 en 59 jaar 1. News247 noemt leeftijden van 41 en 58 jaar 4, en de eerste berichten spraken van twee Griekse mannen tussen 55 en 60 jaar 2. De autoriteiten hebben geen namen bekendgemaakt en niet gezegd wie van beiden het toestel bestuurde.

Ook over het toestel en de vlucht is weinig officieel bekend. De autoriteiten spreken alleen van een licht eenmotorig vliegtuig. Volgens de Griekse luchtvaartsite Flight.com.gr zijn het type, de inschrijving, de fase van de vlucht en een mogelijke oorzaak nog niet bekendgemaakt. Ook is niet officieel bevestigd of het toestel van de vliegclub was of alleen gebruikmaakte van haar baan, een onverharde strip 5. Waar de vlucht naartoe ging en wat het doel ervan was, is niet bekend.

Wat de autoriteiten zeggen

De brandweer beperkte zich zondag tot een feitelijke melding van de inzet. Volgens Proto Thema zijn de omstandigheden van de crash nog niet vastgesteld en is er geen verdere officiële informatie gegeven 2. Ook persbureau Xinhua meldt op basis van ERT en de brandweer dat de identiteit van de slachtoffers en de oorzaak nog onduidelijk zijn 3. In de berichtgeving tot zondagmiddag staat nog geen verklaring van de Griekse onderzoeksraad voor luchtvaartongevallen.

Hoe Griekenland luchtvaartongevallen onderzoekt

Ongevallen in de Griekse burgerluchtvaart worden onderzocht door de Hellenic Air and Rail Safety Investigation Authority (HARSIA), de onafhankelijke onderzoeksraad voor luchtvaart en spoor. HARSIA zet sinds wet 5014/2023 het werk voort van de vroegere Air Accident Investigation & Aviation Safety Board (AAIASB). Iedereen kan een ongeval of ernstig incident melden, ook telefonisch en op elk moment van de dag 8.

Het kader daarvoor is Europees. Volgens verordening (EU) nr. 996/2010 moet elk ongeval of ernstig incident met een luchtvaartuig dat onder de Europese luchtvaartregels valt, worden onderzocht in de lidstaat waar het gebeurde. Voor toestellen die buiten die regels vallen, zoals veel ultralichte vliegtuigen, mag de onderzoeksraad zelf beslissen of een onderzoek zinvol is 7. Welke categorie hier van toepassing is, hangt af van het type, en dat is nog niet bekendgemaakt.

Zo'n veiligheidsonderzoek heeft volgens de verordening maar één doel: toekomstige ongevallen voorkomen, zonder schuld of aansprakelijkheid vast te stellen. Het staat los van een eventueel strafrechtelijk onderzoek. Loopt er naast het veiligheidsonderzoek ook een justitieel onderzoek, dan houdt de leider van het veiligheidsonderzoek het fysieke bewijs onder zijn beheer 7. Het eindrapport beschermt de anonimiteit van de betrokkenen en wordt zo snel mogelijk openbaar gemaakt, als het kan binnen twaalf maanden. Lukt dat niet, dan moet de onderzoeksraad minstens op elke verjaardag van het ongeval een tussentijdse verklaring uitbrengen over de voortgang en eventuele veiligheidsproblemen 7.

Waarom dit voor piloten relevant is

De verordening legt een meldplicht op aan iedereen die bij een ongeval of ernstig incident betrokken is en ervan weet: die moet de onderzoeksraad van het land waar het gebeurde zonder uitstel inlichten 7. Dat geldt dus ook voor piloten en clubleden die als eerste ter plaatse zijn. De eindrapporten die de Europese onderzoeksraden publiceren, zijn openbaar en bevatten waar nodig veiligheidsaanbevelingen. Voor wie leert vliegen of in de algemene luchtvaart actief is, zijn ze een van de beste manieren om van andermans ervaringen te leren.

Over de oorzaak van de crash bij Kontariotissa hebben de autoriteiten niets gezegd. Die vraag is aan het onderzoek.