Incidentdetails

Volgens gegevens van FlightRadar24 vertrok de PIA-vlucht om 23:30 UTC vanuit Dammam, Saoedi-Arabië (DMM). Na een vlucht van ongeveer drie uur werd het vliegtuig, oorspronkelijk bestemd voor Multan, omgeleid naar Lahore vanwege dichte mist op de luchthaven van Multan. Bij aankomst in Lahore kreeg de bemanning toestemming van de luchtverkeersleiding om te landen op baan 36R. Tot verbazing van de luchtverkeersleiders landde het vliegtuig echter op baan 36L, een landingsbaan waarvan de verlichting was uitgeschakeld op het moment van de landing.

Hoewel er geen schade of gewonden werden gemeld, heeft dit incident geleid tot ernstige zorgen over de vliegveiligheid bij PIA. Als reactie hierop heeft het management van de luchtvaartmaatschappij onmiddellijk zowel de gezagvoerder als de eerste officier geschorst in afwachting van een grondig onderzoek naar de omstandigheden van de fout.

Schandaal uit 2020: Neplicenties

Dit incident brengt ook herinneringen terug aan een schokkend schandaal dat PIA in 2020 wereldwijd in verlegenheid bracht. Destijds onthulde de Pakistaanse minister van Luchtvaart dat 262 van de 860 commerciële piloten in het land – bijna een derde – een neplicentie had. Deze piloten hadden hun examens ofwel helemaal niet afgelegd of waren erin geslaagd dankzij fraude en corruptie. Bij PIA zelf bleek een groot aantal van de piloten te behoren tot deze groep.

Het schandaal kwam aan het licht na een fataal vliegtuigongeluk in Karachi, waarbij een Airbus A320 neerstortte en 97 van de 99 inzittenden omkwamen. Het daaropvolgende onderzoek wees uit dat zowel operationele fouten als slecht opgeleide piloten hadden bijgedragen aan de ramp. Dit leidde tot een breed onderzoek naar de certificeringen van piloten in Pakistan, met onthullingen die de luchtvaartindustrie wereldwijd schokten.

Als gevolg van het schandaal werden honderden piloten geschorst, en PIA verloor in 2020 haar licentie om in Europa en de Verenigde Staten te opereren. Deze maatregel was bedoeld om de luchtvaartveiligheid in Pakistan te verbeteren, maar had ook desastreuze gevolgen voor de financiële en operationele positie van de luchtvaartmaatschappij.

Onhandige advertentie naar Parijs

Naast operationele problemen en schandalen, heeft PIA zich ook belachelijk gemaakt met een onhandige advertentiecampagne gericht op passagiers naar Parijs. In een poging om internationale reizigers aan te trekken, publiceerde PIA een advertentie die meer aandacht trok om de verkeerde redenen dan om de aanbieding zelf.

De advertentie, bedoeld om de herstart van vluchten naar de Franse hoofdstad te promoten, bevatte een beeld van de Eiffeltoren – maar deze stond verkeerd om afgebeeld, alsof de toren naar beneden stond gericht. Tot overmaat van ramp bevatte de advertentie spelfouten en grammaticale fouten in zowel het Engels als het Frans, wat internationale spot opleverde. Sociale media-gebruikers deelden massaal de afbeelding, waarbij velen opmerkten dat een luchtvaartmaatschappij die moeite heeft om een eenvoudige advertentie correct te maken, niet veel vertrouwen wekt voor de veiligheid en professionaliteit van hun operaties.

De campagne deed ook vragen rijzen over de kwaliteit van het marketingteam bij PIA en benadrukte de bredere organisatorische problemen waarmee de luchtvaartmaatschappij te maken heeft. Hoewel de advertentie snel werd verwijderd, was de schade al aangericht en versterkte het de perceptie van incompetentie binnen het bedrijf.

Een luchtvaartmaatschappij onder vuur

Dit incident komt op een cruciaal moment voor PIA. De luchtvaartmaatschappij had onlangs toestemming gekregen van internationale veiligheidsinstanties om haar operaties in Europa te hervatten, na een lange schorsing wegens bezorgdheid over veiligheid en betrouwbaarheid. Echter, dit voorval kan de inspanningen van de luchtvaartmaatschappij om haar imago te verbeteren, ernstig schaden.

PIA staat al jaren bekend om zijn operationele uitdagingen en controverses. In het verleden waren er incidenten zoals:

• Het ritueel offeren van geiten op luchthavens als vermeende veiligheidsmaatregel.
• Vluchten met overbezetting, waarbij meer passagiers werden vervoerd dan toegestaan.
• Ontdekkingen van piloten met vervalste licenties, wat het vertrouwen in de professionaliteit van de luchtvaartmaatschappij verder aantastte.

Experts in de luchtvaart wijzen op een structureel gebrek aan effectief cockpit resource management (CRM) binnen PIA, een essentiële vaardigheid die samenwerking, communicatie en besluitvorming in de cockpit bevordert.

Financiële en organisatorische problemen

Naast operationele tekortkomingen kampt PIA ook met ernstige financiële instabiliteit. De luchtvaartmaatschappij heeft moeite om de basisoperaties draaiende te houden, waaronder het veiligstellen van voldoende brandstof voor geplande vluchten. De Pakistaanse regering heeft herhaaldelijk geprobeerd om de luchtvaartmaatschappij te privatiseren om de diepgewortelde corruptie en inefficiëntie aan te pakken. Deze inspanningen stuiten echter op hevige weerstand van vakbonden en werknemers, wat heeft geleid tot gewelddadige protesten. Bij deze protesten zijn rubberen kogels, waterkanonnen en traangas ingezet door de autoriteiten.

De vakbonden zien de privatiseringsplannen als een bedreiging voor hun rechten en banen, terwijl de regering volhoudt dat hervormingen noodzakelijk zijn om de luchtvaartmaatschappij te redden van een naderend faillissement.

Een patroon van fouten

Dit incident in Lahore is helaas geen op zichzelf staand geval. De luchtvaartindustrie heeft de afgelopen jaren meerdere gevallen gezien van piloten die fouten maken tijdens kritieke fasen van de vlucht. In juni 2024 bijvoorbeeld, werd Southwest Airlines het onderwerp van een federaal onderzoek in de Verenigde Staten, nadat een van haar vluchten opsteeg vanaf een gesloten landingsbaan in Portland, Maine. De bemanning van vlucht WN4805 van Southwest Airlines negeerde waarschuwingen van de luchtverkeersleiding en vertrok vanaf een baan die gesloten was voor onderhoud.

Een ander opmerkelijk incident vond plaats op Boston Logan International Airport in oktober 2024. Een Airbus A380 van British Airways raakte vast op de taxibaan door een navigatiefout. Het vliegtuig, dat tussen London Heathrow en Boston vloog, veroorzaakte aanzienlijke vertragingen en ongemak voor passagiers.

Air India raakte ook in opspraak in december 2024, toen een van haar bemanningen probeerde op te stijgen vanaf een taxibaan in plaats van een landingsbaan op de nieuw geopende Manohar International Airport in Goa. Dankzij de waakzaamheid van de luchtverkeersleiders werd een potentiële ramp voorkomen.

Meepraten over dit onderwerp? Dat kan via het forum van Airwork.