De video gaat over een Amerikaanse aankondiging om Iraanse luchtvaartmaatschappijen wereldwijd te blokkeren door hen brandstof, landingsdiensten en ticketverkoop te ontzeggen. De boodschap is niet alleen gericht op Iran, maar ook op derde landen die samenwerken met Iraanse vliegmaatschappijen. Bedrijven die toch diensten blijven leveren, zouden volgens de Amerikaanse minister van Financiën risico lopen om buiten het dollarsysteem te worden gezet. Daarmee richt de VS zich op de praktische keten rond een vlucht: zonder brandstof, zonder landingsdiensten en zonder verkoop van tickets wordt het voor Iraanse maatschappijen moeilijk om internationaal te opereren.

Juridisch lastig af te dwingen

Een lucht- en ruimterechtsdeskundige noemt de maatregel bizar en moeilijk uitvoerbaar. Het probleem zit in bestaande internationale afspraken over veilige landingen. Als een Iraans vliegtuig noodlanding moet maken in een derde land, heeft dat land vaak beloofd dat het toestel veilig mag landen en bediend wordt. De VS kan die verplichtingen niet zomaar opheffen. Derde landen staan dan voor een keuze tussen loyaliteit aan de Verenigde Staten, hun eigen afspraken met Iran en eventuele sancties. De video noemt bijvoorbeeld India: als een Iraans toestel in Delhi wil landen, kan India kiezen om het welkom te heten of om te weigeren. Beide keuzes hebben juridische en diplomatieke gevolgen.

Grenzen van dwangdiplomatie

De Iraanse luchtvaartsector is niet gigantisch groot, maar wel actief in het Verre Oosten en naar Londen. Daardoor kunnen Engelse autoriteiten voor dilemma's komen als een Iraans toestel wil landen. De video benadrukt dat de maatregel meer dwangdiplomatie is dan een effectieve wereldwijde blokkade. Veel derde landen kunnen of mogen niet zomaar weigeren om noodlandingen toe te staan, zeker niet als passagiers en bemanning in gevaar zouden komen. De video suggereert dat de VS het dreigement niet volledig kan nakomen, omdat landen hun eigen verplichtingen blijven hanteren. Ook is het onduidelijk wat precies wordt bedoeld met landingsdiensten: gaat het om luchtverkeersbeheer, om grondbehandeling, om bagage of om veilig uitstappen? Die onduidelijkheid maakt de dreiging minder scherp.