Op vrijdagavond 26 juni 2026 is een klein sportvliegtuig tegen de CITIC Tower gevlogen, het hoogste gebouw van Peking. De piloot, de enige inzittende, kwam om. Dertien mensen die niet aan boord waren, raakten gewond 1. Het is een zeldzaam ongeval in een hoofdstad waar het luchtruim streng is beperkt 1. In de dagen daarna legde China een groot deel van de kleine luchtvaart stil, en sinds 20 september geldt rond Peking een permanent beperkt gebied dat ongeveer zo groot is als Italië 23.

Wat er gebeurde

Volgens het districtsbestuur van Chaoyang raakte een eenmotorig tweezits sportvliegtuig rond 17.55 uur lokale tijd (11.55 uur in Nederland) een hoog gebouw bij de East Third Ring Road 1. Het gaat om de CITIC Tower, ook bekend als China Zun, in het centrale zakendistrict van de stad 1. De toren is 528 meter hoog en telt 108 verdiepingen 43.

De schade aan het gebouw bleef beperkt. Er sneuvelden twee grote glaspanelen en het gat in de gevel was de dag erna tijdelijk afgedekt 14. Reuters publiceerde beelden van ooggetuigen waarop brokstukken langs de gevel naar beneden vallen 5. Het was het eerste gemelde vliegtuigongeluk in Peking sinds 2022, toen een rondvluchthelikopter neerstortte en beide piloten omkwamen 4.

De dertien gewonden waren volgens de autoriteiten op 2 juli buiten levensgevaar. Een van hen mocht toen al naar huis 6.

Het toestel en de vlucht

Het toestel was een Sunward Aurora SA60L met de registratie B-12PP: een eenmotorige tweezitter met een propeller 6. De autoriteiten bevestigden die registratie op 2 juli voor het eerst 7. De Aurora is een licht sportvliegtuig met twee zitplaatsen van de Chinese fabrikant Sunward 4.

Uit vluchtvolgdata die Reuters inzag, blijkt dat het toestel rond 17.30 uur in de lucht was boven de noordoostelijke buitenwijken van Peking. Het vloog een wijde cirkel en zette daarna koers naar het centrum, zo'n 50 kilometer verderop. Om 17.55 uur hield het signaal op, boven het district Chaoyang 14. Volgens de officiële bevindingen steeg de piloot op van een vliegveld voor de algemene luchtvaart in het district Pinggu. Hij maakte eerst een begeleide vlucht en vloog daarna solo. Tijdens het solodeel verliet hij het afgesproken vlieggebied en verloor het vliegveld het contact met hem 67.

Pinggu ligt ongeveer 50 kilometer van het centrum van Peking 8. Reuters vond een promotievideo uit 2024 waarin het toestel werd getoond als eigendom van Dongshi Shuangyue General Aviation, een bedrijf dat in Pinggu rondvluchten, proefvluchten en vliegopleidingen aanbiedt. In die video werden rondvluchten van een half uur vanaf vliegveld Shifuosi aangeboden voor 880 yuan, ongeveer 129 dollar 4. De Financial Times meldde in juni dat het toestel van dat bedrijf was 8. Reuters kon niet vaststellen of het bedrijf het toestel op het moment van de crash nog bezat en gebruikte, en ook niet of de piloot bij het bedrijf hoorde 14.

De officiële bevindingen

Op 2 juli maakte het districtsbestuur van Chaoyang de uitkomst van het onderzoek bekend. Volgens de autoriteiten had de crash persoonlijke redenen 67. De piloot was een 66-jarige man uit Peking. Hij haalde in 2021 een brevet voor sportvliegen en in 2024 een privévliegbrevet 6.

Daarmee zijn niet alle vragen beantwoord. Reuters schreef dat onduidelijk bleef hoe het toestel het streng beperkte luchtruim binnen kon komen, vlak bij een permanent verboden gebied en door het luchtruim dat lijnvliegtuigen van Beijing Capital gebruiken 78. Een technisch onderzoeksrapport is tot nu toe niet openbaar gemaakt.

Waarom het luchtruim van Peking zo gevoelig ligt

De CITIC Tower staat ongeveer zes kilometer van de Verboden Stad en vlak bij Zhongnanhai, het complex waar de Chinese top woont en werkt 4. Boven het centrum van Peking ligt het verboden gebied ZB(P)801, dat al bestond vóór de crash. Het geldt van de grond tot onbeperkte hoogte, dag en nacht, en geen enkel toestel mag erin 9.

Ook buiten zulke zones is vrij vliegen in China geen vanzelfsprekendheid. Volgens de regels voor vluchtleiding in de algemene luchtvaart uit 2003 moet een vliegplan uiterlijk om 15.00 uur op de dag vóór de vlucht worden aangevraagd. De vluchtcontrolediensten beslissen vóór 21.00 uur die avond 10. Wie een verboden gebied in wil, moet bij de aanvraag een geldig goedkeuringsdocument voor de vlucht overleggen. Wie zonder toestemming een verboden gebied binnenvliegt, wordt volgens de regels aangepakt door de bevoegde instanties 10.

De nasleep: kleine luchtvaart aan de grond

Binnen enkele dagen kwamen de gevolgen voor de hele Chinese kleine luchtvaart. Reuters meldde dat China privévluchten met lichte vliegtuigen met vaste vleugel en vlieglessen in het hele land had stilgelegd 2. Vliegscholen in verschillende delen van het land kregen volgens de South China Morning Post te horen dat ze moesten stoppen met lesgeven en een veiligheidsinspectie moesten ondergaan 211. Een schoolleider zei tegen de krant dat elke vliegschool opnieuw door de CAAC moest worden geïnspecteerd en dat dat minstens een maand kon duren 2.

Op 20 juli volgde een concrete maatregel. Het regionale bureau Noord-China van de CAAC droeg Dongshi Shuangyue General Aviation en een tweede bedrijf, Dongshi Kunpeng General Aviation, op hun activiteiten te staken en hun toestellen niet meer te gebruiken 8. Volgens de toezichthouder kon niet worden vastgesteld dat de kwalificaties van het vliegend personeel en de luchtwaardigheid van de toestellen aan de eisen voldeden, en waren er grote veiligheidsrisico's. Als reden noemde de mededeling ook dat de bedrijven al lange tijd geen vluchten meer uitvoerden. De crash zelf werd niet genoemd 8. Of Dongshi Kunpeng iets met de crash te maken had, was volgens Reuters niet duidelijk 8.

Sinds 20 september: een beperkt gebied zo groot als Italië

In september kwam de grootste maatregel. Sinds 20 september geldt rond Peking een permanent Special Restricted Area van 600 kilometer breed, van de grond tot onbeperkte hoogte 3. Reuters baseerde zich op een luchtvaartmededeling (NOTAM) van de luchtruimautoriteiten in Peking. Het gebied beslaat meer dan 280.000 vierkante kilometer, met Peking, Tianjin, een groot deel van Hebei en delen van Binnen-Mongolië, Shanxi, Shandong, Liaoning en de Bohaizee 3. Volgens een ruwe schatting van Reuters wonen er zo'n 100 miljoen mensen en liggen er tientallen vliegvelden in 3.

Alleen lijnvluchten, goedgekeurde zakenvluchten en vluchten van leger, douane, politie en brandweer mogen er nog vliegen 3. Die vluchten moeten zich strikt aan hun goedgekeurde vliegplan houden, elke afwijking eerst laten goedkeuren en voortdurend radiocontact met de luchtverkeersleiding houden. Ze moeten apparatuur aan boord hebben waarmee de verkeersleiding hen doorlopend kan identificeren en volgen 3. Volgens OPSGROUP heet het gebied ZB(SR)801 en staan de regels in NOTAM A4484/26 van Peking. De transponder moet de hele vlucht aanstaan en vóór binnenkomst meldt de bemanning haar veiligheidsstatus: roepnaam, transpondercode, positie en of alles normaal is. Onder 3.000 meter geldt een snelheidsgrens van 450 km/u 9. Het kleine verboden gebied boven het centrum blijft daarnaast bestaan 9.

Een klap voor de lage luchtvaart

De maatregelen botsen met een beleid dat juist meer ruimte wilde geven aan vliegen op lage hoogte. In 2024 stond de economie van het lage luchtruim voor het eerst in het jaarlijkse werkrapport van de Chinese regering. Het gaat om bemande en onbemande luchtvaart, meestal op minder dan 1.000 meter hoogte 12. Eind 2024 richtte de Nationale Commissie voor Ontwikkeling en Hervorming er een eigen afdeling voor op 12. Op 1 juli 2026, vijf dagen na de crash, trad de herziene Chinese luchtvaartwet in werking. Die moet onder meer die economie van het lage luchtruim ondersteunen 13.

Wat dit betekent voor vliegers

Hoe het toestel tot in het centrum van Peking kon komen, hebben de autoriteiten niet uitgelegd. Over de toedracht valt daarom weinig te zeggen. Wel laat het voorval zien hoe zwaar een overheid kan reageren op één vlucht buiten het afgesproken gebied: voor vliegers en vliegscholen in heel China veranderde er in een paar dagen veel.

In Nederland en de rest van Europa liggen de basisregels vast in SERA. Een vlieger mag niet in een gepubliceerd verboden of beperkt gebied vliegen, behalve volgens de voorwaarden van dat gebied of met toestemming van de lidstaat 14. Boven de bebouwde kom van steden en dorpen moet een VFR-vlucht minstens 300 meter (1.000 voet) boven het hoogste obstakel binnen 600 meter van het toestel blijven 14. Daarnaast moet een vlieger boven bebouwing altijd zo hoog blijven dat hij bij een noodgeval kan landen zonder gevaar voor mensen op de grond 14.

Ook in Nederland zijn luchtruimschendingen een bekend probleem. In de Taskforce Airspace Infringements spraken onder meer het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de ILT, de Luchtmacht, de KNVvL en LVNL af dat vanaf 13 juli 2023 onder een groot deel van de Schiphol TMA 1 een tijdelijke TMZ met uitluisterplicht zou gelden: vliegers voeren daar transpondercode 7020 en luisteren Amsterdam Information uit op 124.300 MHz 15. Zo kan Amsterdam Information bij een schending direct contact krijgen. LVNL adviseert verder om 200 voet verticaal en 2 NM horizontaal afstand te houden tot gecontroleerd luchtruim 15. Dit hoort bij het vak luchtrecht: oefen het met luchtrecht voor de PPL of luchtrecht voor de ATPL-theorie.

Wil je zelf leren vliegen? Lees wat een PPL kost of begin met oefenen op Airwork. Het eerste bericht over dit voorval lees je terug in Vliegtuig vliegt in hoogste toren van Peking.