KLM Royal Dutch Airlines KL867: ernstig incident (Luchtruim boven de Talkeetna Mountains, ten noordoosten van Anchorage, Alaska; geland in Anchorage, 1989)

Wat gebeurde er

KLM-vlucht 867, een vrijwel nieuwe Boeing 747-400 van Amsterdam via Anchorage naar Tokio, vloog op 15 december 1989 tijdens de nadering van Anchorage een aswolk van de vulkaan Redoubt binnen. Binnen ongeveer een minuut liepen alle vier motoren terug tot onder stationair en daalde het toestel zonder vermogen van ongeveer 27.900 naar 13.300 voet. Na herhaalde herstartpogingen draaiden alle motoren weer en landde de bemanning veilig in Anchorage; niemand raakte gewond. De schade bedroeg 80 miljoen dollar, inclusief vier nieuwe motoren.

Oorzaak en analyse

Volgens het onderzoek van General Electric en de USGS (USGS Bulletin 2047) ontstond het vermogensverlies doordat vulkanische as in de motoren smolt en weer stolde op de leidschoepen van de eerste hogedrukturbinetrap. Dat verminderde de luchtstroom, waardoor de hogedrukcompressor overtrok en de motoren terugliepen tot onder stationair. Het toestel kwam in de as terecht doordat de aswolk van de uitbarsting van die ochtend met de wind over de route naar Anchorage was gedreven.

Eindrapport · NTSB · 30 juni 1992 · NTSB brief ANC90FA020 →

Bijdragende factoren

•Uitbarsting van de Redoubt om 10:15 uur Alaska-tijd met een aspluim tot ongeveer 40.000 voet, met sterke wind uit het zuidzuidwesten.
•Aswolken zijn visueel en op weerradar moeilijk van gewone wolken te onderscheiden (USGS).
•Maximaal klimvermogen bij het binnenvliegen van de aswolk; hoog vermogen versnelt de afzetting van gesmolten as in de motor.

Betekenis voor de luchtvaartveiligheid

Na de Galunggung-incidenten van 1982 maakte KLM-vlucht 867 opnieuw duidelijk dat vulkanische as alle motoren van een verkeersvliegtuig kan doen uitvallen. Het incident gaf een impuls aan internationale waarschuwingssystemen voor aswolken, zoals de ICAO-adviezen en de Volcanic Ash Advisory Centers.

Wat er daarna veranderde

•Mede door dit incident organiseerde de USGS in 1991 het eerste internationale symposium over vulkanische as en luchtvaartveiligheid. (U.S. Geological Survey (Neal, Casadevall, Miller, Hendley II en Stauffer))
•In november 1992 gingen ICAO-normen in die elke 4 uur een vulkanisch advies met een verwachting voor 12 uur vereisen. (U.S. Geological Survey (Casadevall, red.))
•In de jaren negentig zette de ICAO Volcanic Ash Advisory Centers op, waaronder Anchorage; er zijn er nu negen. (Wikipedia)
•Nieuwe bemanningsprocedures voor het verlaten van aswolken en een trainingsvideo 'Volcanic Ash Avoidance' van Boeing, ALPA en USGS. (U.S. Geological Survey (Casadevall, red.))
•Bij onbedoeld binnenvliegen van een aswolk de autothrottle uitschakelen, vermogen naar stationair, maximaal aftaplucht en de wolk zo snel mogelijk verlaten, meestal met een bocht van 180 graden. (aanbeveling Aerospace Industries Association / General Electric (USGS Bulletin 2047))

Over KLM 867

Wat gebeurde er met KLM-vlucht 867? →

Bronnen

Volcanic Ash: Danger to Aircraft in the North Pacific (USGS Fact Sheet 030-97) → U.S. Geological Survey (Neal, Casadevall, Miller, Hendley II en Stauffer), 1997
Impact of volcanic ash from 15 December 1989 Redoubt Volcano eruption on GE CF6-80C2 turbofan engines → U.S. Geological Survey (Przedpelski en Casadevall, in Bulletin 2047), 1994
Volcanic ash and aviation safety: Proceedings of the First International Symposium on Volcanic Ash and Aviation Safety (USGS Bulletin 2047), inleiding en ICAO-bijdragen → U.S. Geological Survey (Casadevall, red.), 1994
Volcanic Ash Advisory Centers (VAAC) → NOAA Office of Satellite and Product Operations, 2026-10-01
KLM Flight 867 → Wikipedia, 2026
Volcanic Ash Advisory Center → Wikipedia, 2026
NTSB brief ANC90FA020 (KLM 867, Anchorage) → NTSB, 1992-06-30

KLM Royal Dutch Airlines KL867

Vergelijkbare ongevallen