Wat gebeurde er met KLM-vlucht 867?

KLM-vlucht 867 vloog op 15 december 1989 om 11:46 uur Alaska-tijd op ongeveer 25.000 voet een zware aswolk van de vulkaan Redoubt binnen, ongeveer 150 zeemijl ten noordoosten van de vulkaan1. De vulkaan Redoubt barstte op 15 december 1989 om 10:15 uur Alaska-tijd uit, met een aspluim tot ongeveer 40.000 voet; door de wind uit het zuidzuidwesten dreef de as naar het gebied waar KLM-vlucht 867 vloog1. De bemanning van KLM-vlucht 867 koos direct maximaal klimvermogen om uit de aswolk te komen, maar ongeveer 1 minuut later, na een klim tot ongeveer 27.900 voet, liepen alle motoren terug1. Bij KLM-vlucht 867 vielen alle vier generatoren uit, waardoor de vluchtdatarecorder 2 minuten en 5 seconden niets registreerde; de digitale motorregelingen bleven wel werken1. De bemanning van KLM-vlucht 867 kreeg de motoren 1 en 2 weer aan de praat op 17.200 voet, na vijf of zes pogingen, en de motoren 3 en 4 op 13.300 voet, na acht of negen pogingen1. Volgens de USGS viel KLM-vlucht 867 vijf minuten zonder vermogen richting de besneeuwde Talkeetna Mountains, die 7.000 tot 11.000 voet hoog zijn, voordat de motoren weer draaiden2. KLM-vlucht 867 daalde volgens de USGS van 27.900 voet naar 13.300 voet voordat alle motoren herstart waren, waarna het toestel veilig landde in Anchorage2. KLM-vlucht 867 vloog van Amsterdam via Anchorage naar Tokio en werd uitgevoerd met de Boeing 747-406M PH-BFC, die toen bijna zes maanden oud was3.

Aan boord van KLM-vlucht 867 waren 231 passagiers en 14 bemanningsleden; niemand kwam om of raakte gewond3.

Onderzoek naar KLM-vlucht 867 stelde vast dat het vermogensverlies vooral kwam door gesmolten en weer gestolde as op de leidschoepen van de eerste turbinetrap, waardoor de luchtstroom door de motor afnam en de compressor overtrok1. Bij KLM-vlucht 867 was na de landing in Anchorage nog ongeveer 40 procent van de leidschoepen bedekt met dikke asafzettingen1. Volgens het onderzoek naar KLM-vlucht 867 vertraagt het terugnemen van motorvermogen in een aswolk de achteruitgang van de motoren sterk1. De NTSB stelde over KLM-vlucht 867 een niet gepubliceerd rapport van 726 pagina's op (1991)1. De Amerikaanse NTSB stelde in dossier ANC90FA020 over KLM-vlucht 867 vast dat het toestel onbedoeld een vulkanische aswolk binnenvloog, waarna alle motoren door compressorstall uitvielen; het gebrek aan informatie over de aswolk droeg daaraan bij5.

De reparatie van het toestel van KLM-vlucht 867 kostte 80 miljoen dollar, inclusief de vervanging van alle vier beschadigde motoren2. Mede naar aanleiding van KLM-vlucht 867 organiseerde de USGS in 1991 in Seattle het eerste internationale symposium over vulkanische as en luchtvaartveiligheid2. Na KLM-vlucht 867 adviseerde de industrie bemanningen die onbedoeld een aswolk invliegen de autothrottle uit te schakelen, het vermogen naar stationair terug te nemen, maximaal aftaplucht af te nemen en de wolk zo snel mogelijk te verlaten, meestal met een bocht van 180 graden1. Na het symposium van 1991, waar de uitbarstingen van de Redoubt en KLM-vlucht 867 centraal stonden, gingen in november 1992 nieuwe ICAO-normen in die elke 4 uur een vulkanisch advies met een verwachting voor 12 uur vereisen1. Na incidenten als KLM-vlucht 867 zette de ICAO in de jaren negentig Volcanic Ash Advisory Centers op; wereldwijd zijn er nu negen, waaronder dat in Anchorage4.

Al voor KLM-vlucht 867, in 1987, had de ICAO de International Airways Volcano Watch opgezet om informatie over vulkanische activiteit zo snel mogelijk bij de luchtvaart te krijgen1. In 1989, het jaar van KLM-vlucht 867, ontwikkelde het Alaska Volcano Observatory een kleurcode om snel te melden hoe waarschijnlijk een uitbarsting van een gevaarlijke vulkaan is2. Langs de luchtroutes in de noordelijke Stille Oceaan zijn sinds 1980 minstens 15 vliegtuigen beschadigd door vulkanische aswolken, onder wie KLM-vlucht 8672. Eerder, in 1982, verloren twee Boeing 747's door as van de vulkaan Galunggung in Indonesië ook motorvermogen; KLM-vlucht 867 was een vergelijkbaar geval boven Alaska1. Het toestel van KLM-vlucht 867, de PH-BFC, bleef na de reparatie bij KLM in dienst tot 14 maart 20183.