PPL navigatie vraag
fuselage· 4 jun
Ik heb a.s dinsdag het navigatie examen PPL en zit nog met 2 vragen waar ik niet mee verder kom. Misschien is er iemand die mij hier verder mee kan helpen :
Baan ligt op 047 magnetisch. Maximale tailwind is 10 knots. Hoe sterk mag de wind maximaal zijn als de ATIS een windrichting geeft van 180. Variatie is 17° West?
a 15 knots
b 18 knots
c 11 knots
d 13 knots
Wanneer u een hoogte vliegt van 450ft en de afstand die nog moet worden afgelegd is 9000ft. Wat is dan de hoek in graden?
a 2o
b 4o
c 3o
d 5o
29 REACTIESBaan ligt op 047 magnetisch. Maximale tailwind is 10 knots. Hoe sterk mag de wind maximaal zijn als de ATIS een windrichting geeft van 180. Variatie is 17° West?
a 15 knots
b 18 knots
c 11 knots
d 13 knots
Wanneer u een hoogte vliegt van 450ft en de afstand die nog moet worden afgelegd is 9000ft. Wat is dan de hoek in graden?
a 2o
b 4o
c 3o
d 5o
Lima-lima· 4 jun
De atis geeft altijd een magnetische richting aan, variatie is dus niet van belang in deze vraag en staat er puur om je misleiden.
De wind valt onder een hoek van 47 graden,
cosinus van 47 is ongeveer 0,68.
Je max tailwind is 10 knopen, als je 10 deelt door 0.68 kom je op 14,7.
Juiste antwoord is volgens mij dus ongeveer 15 knopen wind als maximum.
Niet een hele sterke uitleg sorry ben niet zo handig in de stappen vermelden
De wind valt onder een hoek van 47 graden,
cosinus van 47 is ongeveer 0,68.
Je max tailwind is 10 knopen, als je 10 deelt door 0.68 kom je op 14,7.
Juiste antwoord is volgens mij dus ongeveer 15 knopen wind als maximum.
Niet een hele sterke uitleg sorry ben niet zo handig in de stappen vermelden
4 jun
Koning Lucht· 4 junUit het blote hoofd:
Vraag 1: de wind is een tail wind, die met 47 graden van rechts komt. Cos (47) ˜ 0.7
1/0.7 ˜ 1.4, 10 x 1,4 is 14 knotsen. Dus bij een wind van 13 knopen dit je nog goed, bij 15 knopen ga je over je max crosswind.
Vraag 2: 450/9000 -> 1 op 20
Bij 1 op 60 is de hoek 1 graden. bij 1 op 20 dus 3 graden.
Vraag 1: de wind is een tail wind, die met 47 graden van rechts komt. Cos (47) ˜ 0.7
1/0.7 ˜ 1.4, 10 x 1,4 is 14 knotsen. Dus bij een wind van 13 knopen dit je nog goed, bij 15 knopen ga je over je max crosswind.
Vraag 2: 450/9000 -> 1 op 20
Bij 1 op 60 is de hoek 1 graden. bij 1 op 20 dus 3 graden.
4 jun
fuselage· 4 jun
Bedankt voor jullie antwoorden.
Ik zie nog niet hoe jullie aan 47 graden komen, misschien ligt het aan de warmte vandaag ;-)
Ik zie nog niet hoe jullie aan 47 graden komen, misschien ligt het aan de warmte vandaag ;-)
4 jun
Assertief· 4 jun
Koning Lucht schreef:Uit het blote hoofd:
Vraag 1: de wind is een tail wind, die met 47 graden van rechts komt. Cos (47) ˜ 0.7
1/0.7 ˜ 1.4, 10 x 1,4 is 14 knotsen. Dus bij een wind van 13 knopen dit je nog goed, bij 15 knopen ga je over je max crosswind.
Vraag 2: 450/9000 -> 1 op 20
Bij 1 op 60 is de hoek 1 graden. bij 1 op 20 dus 3 graden.
Intelligent zeg!:):)
Hoelang ben je al piloot?
4 jun
Immortal· 4 junDe baan ligt volgens jouw uitleg op 47 graden. Daar komt die 47 graden vandaan. Tijdens de landing zal je ook 47 graden aflezen op je magnetisch kompas. De wind komt uit 180 dus rechts van achter zoals KL aangaf.
4 jun
fuselage· 4 jun
Assertief schreef:Intelligent zeg!:):)
Hoelang ben je al piloot?
Assertief, bedankt voor je nuttige bijdrage !
Dit heeft mij enorm geholpen !
4 jun
fuselage· 4 jun
Immortal schreef:De baan ligt volgens jouw uitleg op 47 graden. Daar komt die 47 graden vandaan. Tijdens de landing zal je ook 47 graden aflezen op je magnetisch kompas. De wind komt uit 180 dus rechts van achter zoals KL aangaf.
Thanks, ik was denk ik in de war met het berekenen van het x wind component, waar je het verschil tussen vlieg en windrichting gebruikt.
4 jun
Assertief· 4 jun
fuselage schreef:Assertief, bedankt voor je nuttige bijdrage !
Dit heeft mij enorm geholpen !
Waarom bedankt?
4 jun
fuselage· 4 jun
Assertief schreef:Waarom bedankt?
Sorry verkeerd gelezen toch de warmte ;-)
Ben niet helemaal scherp meer na een dag leren ;-)
4 jun
Assertief· 4 jun
fuselage schreef:Sorry verkeerd gelezen toch de warmte ;-)
Ben niet helemaal scherp meer na een dag leren ;-)
haha,
Je bent niet de enigste hoor.
Ik heb dat ook vaak na het leren :)
4 jun
Smarty2000· 5 jun
fuselage schreef:Sorry verkeerd gelezen toch de warmte ;-)
Ben niet helemaal scherp meer na een dag leren ;-)
Hehe, ook ik heb denk ik last van de warmte, dacht al dat het sarcasme was :grijns::biertje:
5 jun
Assertief· 5 jun
Smarty2000 schreef:Hehe, ook ik heb denk ik last van de warmte, dacht al dat het sarcasme was :grijns::biertje:
:):):):)
5 jun
D-OCHO· 5 jun
Cos, feet voor afstanden ik zie jullie allemaal al met een rekenmachine in de cockpit zitten. :rolleyes:
Ok mijn manier.
Hoogte v. Distance:
450 ft. ALT en 9.000 ft. afstand. (= +/- 1,5 NM)
Voor een 3 graden glijpad begin je met dalen op een afstand in NM van 3 x je hoogte in feet.
450 ft. x 3 =1,5 NM
1000 ft x 3 = 3 NM
Niet perfect maar het werkt.
Tail wind/X-wind.
Het enige wat je hoeft te onthouden is het jaar 1975 plus een 0
Elk nummer staat voor een vermenigvuldigings factor.
Je hebt 5 simpele hoeken:
0 , 30, 45, 60 en 90 graden t.o.v. je vliegpad.
Voor X-wind gelden de factoren(1975+0):
1,0 bij 90 graden
0,9 bij 60 graden
0,7 bij 45 graden
0,5 bij 30 graden
0,0 bij 0 graden
Zoals het voorbeeld van vandaag 45 graden wind met 10 knopen. Wat is je actuele x-wind component.
Kijk naar de bovenstaande tabel:
0,7 (Bij 45 graden) x 10 knopen= 7 knopen x-wind
Een beetje extremer:
Nou is je wind 40 graden van rechts met 30 knopen.
Dan is je x-wind tussen de 0,5 x 30 = 15 knopen (bij 30 graden) en 0,7 x 30 = 21 knopen. (Bij 45 graden) of als je het no beter wil benaderen +/- 18 knopen voor 40 graden.
(Luchtvaart is geen exacte wetenschap.:eek: (Dat zal voor heel veel van jullie een grote schok zijn.)
Ik weet dat je dit perfect kunt uitrekenen met de cosinus en een rekenmachine. Het enige probleem is dat de wind nooit steady van 40 graden en 30 knopen komt en dat je altijd een observatie fout zal hebben :duh:)
Voor tail of head-wind gebruik je dezelfde formule maar dan omgekeerd.
0,0 voor 90 graden
0,5 voor 60 graden
0,7 voor 45 graden
0,9 voor 30 graden
1,0 voor 0 graden.
Voorbeeld
15 knopen wind van 30 graden van rechts:
Head of tail wind komponent?
0,9 x 15 knopen = 13 knopen head wind.
x-wind?
0,5 x 15 knopen = 7,5 knopen x-wind van rechts.
Succes.:yeehaa: :stapelge:
Ok mijn manier.
Hoogte v. Distance:
450 ft. ALT en 9.000 ft. afstand. (= +/- 1,5 NM)
Voor een 3 graden glijpad begin je met dalen op een afstand in NM van 3 x je hoogte in feet.
450 ft. x 3 =1,5 NM
1000 ft x 3 = 3 NM
Niet perfect maar het werkt.
Tail wind/X-wind.
Het enige wat je hoeft te onthouden is het jaar 1975 plus een 0
Elk nummer staat voor een vermenigvuldigings factor.
Je hebt 5 simpele hoeken:
0 , 30, 45, 60 en 90 graden t.o.v. je vliegpad.
Voor X-wind gelden de factoren(1975+0):
1,0 bij 90 graden
0,9 bij 60 graden
0,7 bij 45 graden
0,5 bij 30 graden
0,0 bij 0 graden
Zoals het voorbeeld van vandaag 45 graden wind met 10 knopen. Wat is je actuele x-wind component.
Kijk naar de bovenstaande tabel:
0,7 (Bij 45 graden) x 10 knopen= 7 knopen x-wind
Een beetje extremer:
Nou is je wind 40 graden van rechts met 30 knopen.
Dan is je x-wind tussen de 0,5 x 30 = 15 knopen (bij 30 graden) en 0,7 x 30 = 21 knopen. (Bij 45 graden) of als je het no beter wil benaderen +/- 18 knopen voor 40 graden.
(Luchtvaart is geen exacte wetenschap.:eek: (Dat zal voor heel veel van jullie een grote schok zijn.)
Ik weet dat je dit perfect kunt uitrekenen met de cosinus en een rekenmachine. Het enige probleem is dat de wind nooit steady van 40 graden en 30 knopen komt en dat je altijd een observatie fout zal hebben :duh:)
Voor tail of head-wind gebruik je dezelfde formule maar dan omgekeerd.
0,0 voor 90 graden
0,5 voor 60 graden
0,7 voor 45 graden
0,9 voor 30 graden
1,0 voor 0 graden.
Voorbeeld
15 knopen wind van 30 graden van rechts:
Head of tail wind komponent?
0,9 x 15 knopen = 13 knopen head wind.
x-wind?
0,5 x 15 knopen = 7,5 knopen x-wind van rechts.
Succes.:yeehaa: :stapelge:
5 jun
Assertief· 5 jun
Slim:)
5 jun
Lima-lima· 5 jun
@ D-Ocho
Waar was je tijdens mijn opleiding?? Nog meer van deze handige dingetjes?
Voor wind zat ik altijd op mn HSI of OBS of RMI te kijken en daarmee wind in te schatten door er in gedachten lijntjes bij te zetten, dit werkt veel beter!
Waar was je tijdens mijn opleiding?? Nog meer van deze handige dingetjes?
Voor wind zat ik altijd op mn HSI of OBS of RMI te kijken en daarmee wind in te schatten door er in gedachten lijntjes bij te zetten, dit werkt veel beter!
5 jun
Koning Lucht· 5 junLima Lima: als je je vliegsnelheid neemt, kun je je max. crosswind component bereken.
Vuistregeltjes: 60/snelheid -> bij 90 knotsen neem je dus 2/3 van je wind. bij 15 knopen, wordt de max. opstuurhoek 2/3 van 15 -> 10 graden.
Wanneer je nu dezelfde factoren voor hoeken neemt als D-OCHO, kun je je windcorrectie precies uitrekenen. Dus bij een verschil van 30 graden b.v. neem je de helft van je max. opstuurhoek.
Voorbeeld je vliegt noord met 90 knotsen. wind is van 030/25. Max opstuur hoek ˜ 16 graden. wind komt van rechts met 30 graden, dus je stuurt de helft van je max opstuurhoek, op dus 8 graden rechts.
Dit vuistregeltje werkt overigens ook als je op FL380 met 420 knotsen groundspeed vliegt. hier is de max opstuurhoek dus de windsnelheid gedeeld door 7. bij 70 knotsen is dat dus 10 graden. bij een volledige crosswind stuur je dus 10 graden op.
Vuistregeltjes: 60/snelheid -> bij 90 knotsen neem je dus 2/3 van je wind. bij 15 knopen, wordt de max. opstuurhoek 2/3 van 15 -> 10 graden.
Wanneer je nu dezelfde factoren voor hoeken neemt als D-OCHO, kun je je windcorrectie precies uitrekenen. Dus bij een verschil van 30 graden b.v. neem je de helft van je max. opstuurhoek.
Voorbeeld je vliegt noord met 90 knotsen. wind is van 030/25. Max opstuur hoek ˜ 16 graden. wind komt van rechts met 30 graden, dus je stuurt de helft van je max opstuurhoek, op dus 8 graden rechts.
Dit vuistregeltje werkt overigens ook als je op FL380 met 420 knotsen groundspeed vliegt. hier is de max opstuurhoek dus de windsnelheid gedeeld door 7. bij 70 knotsen is dat dus 10 graden. bij een volledige crosswind stuur je dus 10 graden op.
5 jun
Lima-lima· 5 jun
Dank je KL, over 3 weken mijn recurrent ME/IR, komt me dan vast wel van pas. Sorry voor het topickapen fuselage
5 jun
fuselage· 6 jun
Geeft niet lima lima ;)
D-OCHO, bedankt voor je verdere uitleg !
Dit maakt het al weer een stuk simpeler.
Ik ga maar eens naar bed, morgen vroeg op en dan richting Utrecht !
Bedankt allemaal voor jullie reacties !!! :biertje:
D-OCHO, bedankt voor je verdere uitleg !
Dit maakt het al weer een stuk simpeler.
Ik ga maar eens naar bed, morgen vroeg op en dan richting Utrecht !
Bedankt allemaal voor jullie reacties !!! :biertje:
6 jun
StatePatrol· 8 jun
Ik heb dinsdag examen gedaan (PPL A Navigatie) en met 1 fout te veel ws gezakt... :( Wij (in de les) gebruiken Bas vrijhof boeken. Ik moet eerlijk zeggen dat als ik de leerdoelen (CBR) erbij pak, het boek zeer vaak te kort schiet door te weinig of helemaal geen informatie te verschaffen over bepaalde definities en onderwerpen.
Zo kon ik nergens de definitie van actie radius (m.b.t. navigatie) vinden. Lijkt makkelijk maar de opties A,B,C,D waren allemaal goed mogelijk.
Ik kan de vraag niet helemaal meer herinneren maar...
Definitie: Actie radius (m.b.t. vlucht navigatie),
A afstand in rechte lijn van vliegveld en terug
B Afstand in willekeurige richting van vertrek punt
C afstand nog iets…
D totale afstand die met huidige hoeveelheid brandstof afgelegd kan worden (eigenlijk endurance?)
zo waren er nog een aantal vage vragen. o.a. over de ETA.
En kaartlijnen loxodromen grootcirkels en parallellen.
Heeft iemand ervaring met Mosbach? ik heb gehoord dat dit beter aansluit op examenvragen. Heeft iemand dezelfde ervaring met Bas Vrijhof en de leerdoelen?
Zo kon ik nergens de definitie van actie radius (m.b.t. navigatie) vinden. Lijkt makkelijk maar de opties A,B,C,D waren allemaal goed mogelijk.
Ik kan de vraag niet helemaal meer herinneren maar...
Definitie: Actie radius (m.b.t. vlucht navigatie),
A afstand in rechte lijn van vliegveld en terug
B Afstand in willekeurige richting van vertrek punt
C afstand nog iets…
D totale afstand die met huidige hoeveelheid brandstof afgelegd kan worden (eigenlijk endurance?)
zo waren er nog een aantal vage vragen. o.a. over de ETA.
En kaartlijnen loxodromen grootcirkels en parallellen.
Heeft iemand ervaring met Mosbach? ik heb gehoord dat dit beter aansluit op examenvragen. Heeft iemand dezelfde ervaring met Bas Vrijhof en de leerdoelen?
8 jun
fuselage· 8 jun
Toevallig zat ik 10 minuten voor het examen nog het boek van Mosbach door te lezen en kwam deze vraag (gelukkig) letterlijk tegen .
A afstand in rechte lijn van vliegveld en waarbij je de mogelijkheid hebt om terug te keren naar het vertrekpunt.
ps. ik heb nog 300 goede oefen examenvragen (vragen van eerdere examens die kandidaten hebben onthouden) , mocht je deze willen hebben stuur me even een PM.
A afstand in rechte lijn van vliegveld en waarbij je de mogelijkheid hebt om terug te keren naar het vertrekpunt.
ps. ik heb nog 300 goede oefen examenvragen (vragen van eerdere examens die kandidaten hebben onthouden) , mocht je deze willen hebben stuur me even een PM.
8 jun
PGR· 8 jun
fuselage schreef:Toevallig zat ik 10 minuten voor het examen nog het boek van Mosbach door te lezen en kwam deze vraag (gelukkig) letterlijk tegen .
A afstand in rechte lijn van vliegveld en waarbij je de mogelijkheid hebt om terug te keren naar het vertrekpunt.
ps. ik heb nog 300 goede oefen examenvragen (vragen van eerdere examens die kandidaten hebben onthouden) , mocht je deze willen hebben stuur me even een PM.
Overigens zoals je de tweede vraag stelt is hij nogal onduidelijk. Afstand verwijst niet naar hoogte over het algemeen. Daarnaast zou ik hem lezen als stijgen van 450 naar 9450 omdat er staat dat je noch 9000 ft moet stijgen...
Heb je hem gehaald trouwens? Ik heb hem gisteren ook gedaan en vond het geen makkelijk examen. Wel gehaald overigens. ;)
8 jun
PGR· 8 jun
Ik zie net dat je voor de tweede vraag nog een gegeven nodig hebt wat er niet staat. Voor een klim- of daalhoek heb je twee hoogtes nodig en een afstand, of een hoogte, een klimsnelheid en een tijd...
8 jun
fuselage· 8 jun
PGR schreef:Ik zie net dat je voor de tweede vraag nog een gegeven nodig hebt wat er niet staat. Voor een klim- of daalhoek heb je twee hoogtes nodig en een afstand, of een hoogte, een klimsnelheid en een tijd...
Gefeliciteerd, hoeveel moet je er nog ?
Ik heb navigatie, human performance en communicatie gehaald. Helaas voor airlaw dik gezakt :niet_bli: Nu maar weer 3 maanden wachten, lang leve het CCV...
Ik denk dat je ervan uit moet gaan dat je 450 ft moet dalen en dat doet over een afstand van 9000 ft. Of dat dan van 450 naar 0 is of van 900 naar 450 maakt dan toch niet uit.
8 jun
PGR· 8 jun
Aha, wel beetje onduidelijke vraag...
Jij ook gefeliciteerd trouwens!
Ik moet alleen Airlaw nog, die doe ik in September.
Jij ook gefeliciteerd trouwens!
Ik moet alleen Airlaw nog, die doe ik in September.
8 jun
Mistral· 8 jun
fuselage schreef:Toevallig zat ik 10 minuten voor het examen nog het boek van Mosbach door te lezen en kwam deze vraag (gelukkig) letterlijk tegen .
A afstand in rechte lijn van vliegveld en waarbij je de mogelijkheid hebt om terug te keren naar het vertrekpunt.
PM.
Mij heeft het geholpen om van te voren alle leerdoelstellingen van het IVW door te nemen en te beantwoorden als voorbereiding op het examen. Alle examens heb ik daarmee kunnen halen zonder terug te hoeven komen. Bijgaand de link naar de leerdoelstellingen
http://www.cbr.nl/10967.pp
8 jun
Assertief· 13 jun
StatePatrol schreef:Ik heb dinsdag examen gedaan (PPL A Navigatie) en met 1 fout te veel ws gezakt... :( Wij (in de les) gebruiken Bas vrijhof boeken. Ik moet eerlijk zeggen dat als ik de leerdoelen (CBR) erbij pak, het boek zeer vaak te kort schiet door te weinig of helemaal geen informatie te verschaffen over bepaalde definities en onderwerpen.
Zo kon ik nergens de definitie van actie radius (m.b.t. navigatie) vinden. Lijkt makkelijk maar de opties A,B,C,D waren allemaal goed mogelijk.
Ik kan de vraag niet helemaal meer herinneren maar...
Definitie: Actie radius (m.b.t. vlucht navigatie),
A afstand in rechte lijn van vliegveld en terug
B Afstand in willekeurige richting van vertrek punt
C afstand nog iets…
D totale afstand die met huidige hoeveelheid brandstof afgelegd kan worden (eigenlijk endurance?)
zo waren er nog een aantal vage vragen. o.a. over de ETA.
En kaartlijnen loxodromen grootcirkels en parallellen.
Heeft iemand ervaring met Mosbach? ik heb gehoord dat dit beter aansluit op examenvragen. Heeft iemand dezelfde ervaring met Bas Vrijhof en de leerdoelen?
Actieradius houdt in de afstand die je aflegt met een volle tank.
bijvoorbeeld een auto met 60 liter benzine en een gemiddeld brandstofverbruik van 1 op 12 dus 60 x 12 = 720 km < Actieradius.
13 jun
fuselage· 13 jun
Assertief schreef:Actieradius houdt in de afstand die je aflegt met een volle tank.
bijvoorbeeld een auto met 60 liter benzine en een gemiddeld brandstofverbruik van 1 op 12 dus 60 x 12 = 720 km < Actieradius.
Assertief, zie mijn post #21 : Toevallig zat ik 10 minuten voor het examen nog het boek van Mosbach door te lezen en kwam deze vraag (gelukkig) letterlijk tegen .
A afstand in rechte lijn van vliegveld en waarbij je de mogelijkheid hebt om terug te keren naar het vertrekpunt.
In jouw berekening is het actieradius 360 ipv 720 km.
13 jun
Assertief· 13 jun
fuselage schreef:Assertief, zie mijn post #21 : Toevallig zat ik 10 minuten voor het examen nog het boek van Mosbach door te lezen en kwam deze vraag (gelukkig) letterlijk tegen .
A afstand in rechte lijn van vliegveld en waarbij je de mogelijkheid hebt om terug te keren naar het vertrekpunt.
In jouw berekening is het actieradius 360 ipv 720 km.
Foutje van mij ,sorry
13 jun
D-OCHO· 28 jun
Ok nog eentje want hij hoort bij het 3 graden glijpad.
Even terug naar de afstand waar je moet gaan zakken om een 3 graden glijpad te krijgen.
Nou is de vraag nartuurlijk hoe ga ik het vooor mekaar krijgen om dit vast te houden dit 3 graden glijpad.
Heel simpel.
Je neemt je grondsnelheid. (Dus niet je IAS) en vemenigvuldigd dit met 5.
Dit getal in feet wordt je daalsnelheid.
Voorbeeld: 200 Knopen Grondsnelheid x 5 = 1000 ft./min daalsnelheid.
Omdat ik niet teveel zin heb in hoofd rekenen doe ik het iets anders.
Weer een voorbeeld. 256 KG/S x 5=???? (Te moeilijk)
Mijn manier:
256 GS / 2 = +/- 130
130 x 10 = 1300 ft/min
Wil je bewijs dat het werkt.
Kijk op elke approach plate met een 3 graden glijpad.
Hier staat ook een tabel voor de grondsnelheid vs. daalsnelheid.
Succes
Even terug naar de afstand waar je moet gaan zakken om een 3 graden glijpad te krijgen.
Hoogte v. Distance:
450 ft. ALT en 9.000 ft. afstand. (= +/- 1,5 NM)
Voor een 3 graden glijpad begin je met dalen op een afstand in NM van 3 x je hoogte in feet.
450 ft. x 3 =1,5 NM
1000 ft x 3 = 3 NM
Niet perfect maar het werkt.
Nou is de vraag nartuurlijk hoe ga ik het vooor mekaar krijgen om dit vast te houden dit 3 graden glijpad.
Heel simpel.
Je neemt je grondsnelheid. (Dus niet je IAS) en vemenigvuldigd dit met 5.
Dit getal in feet wordt je daalsnelheid.
Voorbeeld: 200 Knopen Grondsnelheid x 5 = 1000 ft./min daalsnelheid.
Omdat ik niet teveel zin heb in hoofd rekenen doe ik het iets anders.
Weer een voorbeeld. 256 KG/S x 5=???? (Te moeilijk)
Mijn manier:
256 GS / 2 = +/- 130
130 x 10 = 1300 ft/min
Wil je bewijs dat het werkt.
Kijk op elke approach plate met een 3 graden glijpad.
Hier staat ook een tabel voor de grondsnelheid vs. daalsnelheid.
Succes
28 jun