renewa8 schreef:
Zou het dan wenselijk zijn om vluchten ‘thuis, vanuit de luie stoel’ te kunnen doen? En zou uw werkgever überhaupt akkoord gaan met een dergelijke ‘thuiswerksituatie’? Hoe zou dat dan gaan in geval van calamiteiten? Of zou dit een variant op de autonome vliegtuigen kunnen gaan worden?
Het is niet wenselijk om vluchten vanuit de luie stoel te gaan doen. In de eerste plaats omdat je je onvoldoende in de vlucht kunt inleven als je niet fysiek aan boord zit. In de tweede plaats omdat je om dezelfde reden dan niet meer juridisch eindverantwoordelijk wilt zijn. Piloten staan in tegenstelling tot bijvoorbeeld chirurgen garant met hun eigen leven. En via dat punt komen we uit op de psychologie van de passagier: Die wil heel graag dat er iemand voorin zit die garant staat met z'n eigen leven. (En om die reden ook het laatste woord heeft.)
Bedenk even voor jezelf hoe je je als passagier zou voelen als je er, na het opstijgen, achter komt dat de piloten voorin jouw vliegtuig allebei over een schietstoel beschikken. Ik ben ervan overtuigd dat de beschikbaarheid van een schietstoel psychologische impact heeft op een piloot. En ik denk dat hij daardoor ook andere (split-second) beslissingen gaat nemen. Op dezelfde manier zal een piloot 'uit de luie stoel' andere beslissingen gaan nemen dan een piloot die z'n lot verbonden heeft met dat van z'n vliegtuig.
De toekomst van autorijden als metafoor: Volvo stelt dat er niemand meer sterft in een Volvo die na 2022 uit de fabriek komt. Dat statement kun je niet maken met menselijke bestuurders. Dat kan alleen met betrouwbare autopilots. Met dat soort auto's komt ook het juridische vraagstuk naar voren. Want stel dat je in 2023 in een stad uit je nieuwe Volvo stapt en dat je auto daarna zelf een parkeerplek gaat zoeken. Als er dan een kindje voor je auto springt en dat kind overlijdt; wie is er dan verantwoordelijk: de eigenaar of Volvo? Volvo stelt nu al dat Volvo dan verantwoordelijk is. (Ook met een menselijke bestuurder trouwens, maar dan op voorwaarde dat de autopilot aan stond.) Anders koopt niemand zo'n auto.
Als jij in 2030 ooit een keer een ongeluk veroorzaakt, terwijl de autopilot uit staat, dan vraagt de rechter: 'Waarom had u de autopilot uitgeschakeld meneer?' De reactie daarop is dat mensen steeds minder vaak de autopilot uit zullen zetten. En dat veroorzaakt weer het probleem dat mensen de vaardigheid van het besturen gaan verleren. (Dat zie je trouwens nu ook al bij piloten: Wie vliegt er nog wel eens op de hand op FL350?) De laatste stap zal zijn dat stuur, gaspedaal en rem uitgebouwd zullen worden.
En als mensen hier aan gewend zijn, stappen ze ook zonder problemen in een vliegtuig zonder piloten. Alleen gaat het Heden ten dage in een vliegtuig allang niet meer over besturen, waar jouw blog over gaat. Dat sturen kan de autopilot inmiddels veel beter. Het gaat vooral over het nemen van beslissingen in geval van problemen, vooral ook als er van alles kapot is. En daar heb je zeer goede kunstmatige intelligentie voor nodig.
Een voorbeeld uit mijn eigen ervaring: (en ja, ook dit soort beslissingen kunnen op termijn door AI aan boord genomen worden) Ergens boven Canada op weg naar Calgary, meisje van 19 dat 6 maanden zwanger is, begint met bevallen. Je weet dan als piloot alleen dat het vrij ernstig is. Twee artsen en drie kraamhulpen die toevallig aan boord waren hadden ook dringend behoefte aan deskundige begeleiding, want geen ervaring met vroeggeboortes. Wel of niet uitwijken? Zo ja: waarheen dan? Voldoende goed ziekenhuis voldoende dichtbij vliegveld? Goed weer om te landen? Goede baan om weer van te vertrekken? Voldoende technische ondersteuning voor vliegtuig? Voldoende opvang voor passagiers i.g.v. langer dan geplande stop? Allemaal informatie die je zelf al enigszins wist, maar waarover je ook heel graag ondersteuning wilt van specialisten op de grond. Zeker als het over commerciële afwegingen gaat, zoek je altijd even contact met je bedrijf. Die mensen op de grond hebben veel beter overzicht op de operationele en financiële impact van uitwijken en vertragen op het netwerk en de dienstregeling.
Het gaat in tegenstelling tot zelf-rijdende auto's nog wel even duren totdat AI dit soort afwegingen gaat maken. Het woord is uiteindelijk aan de passagiers of AI tegen die tijd aan boord zit of op de grond. Met andere woorden: Wil je als passagier dat degene (hetgene?) met het laatste (juridische) woord bij jou aan boord zit of vind je dit t.z.t. niet meer nodig? Is het t.z.t. OK voor jou dat Airbus of Boeing eindverantwoordelijk is voor jouw vlucht? Of zie je jarenlang juridisch getouwtrek voor je waar fabrikanten en luchtvaartmaatschappijen elkaar de tent uit vechten en allebei weigeren de eindverantwoordelijkheid voor individuele vluchten op zich te nemen?
Al heel lang verdiep ik mij in kunstmatige intelligentie. Het beste en duidelijkste stuk wat ik over deze materie ken is dit:
https://waitbutwhy.com/2015/01/artificial-intelligence-revolution-1.html Succes met je blog.
