Wat gebeurde er met Air Transat-vlucht 961?

Air Transat-vlucht 961 vertrok om 0645 UTC uit Varadero; om ongeveer 0702 UTC, 90 zeemijl ten zuiden van Miami op vliegniveau 350, hoorde de bemanning een harde knal en voelde trillingen1. Na de knal raakte Air Transat-vlucht 961 in een Dutch roll; de gezagvoerder schakelde de automatische piloot uit en het toestel klom bijna 1000 voet voordat de bemanning een daling inzette1. Tijdens de daling van Air Transat-vlucht 961 nam de Dutch roll af en hield op bij het passeren van vliegniveau 280; de bemanning verklaarde geen noodtoestand en besloot ter hoogte van Miami terug te keren naar Varadero1. Air Transat-vlucht 961 landde om 0819 UTC op baan 06 in Varadero; pas na het parkeren bleek bij inspectie dat het richtingsroer was afgebroken en grotendeels ontbrak1.

Aan boord van Air Transat-vlucht 961 waren volgens de TSB 9 bemanningsleden en 262 passagiers; er vielen geen doden, één stewardess liep een lichte rugblessure op1.

Volgens de TSB vertrok Air Transat-vlucht 961 met een al bestaande loslating of breuk in de honingraatkern van het composieten richtingsroer, die tijdens de vlucht verergerde tot het roer losraakte1. De TSB concludeerde na Air Transat-vlucht 961 dat het door Airbus aanbevolen inspectieprogramma niet volstond om alle defecten in het richtingsroer te vinden; de schade kan al vele vluchten aanwezig zijn geweest1. Het richtingsroer van Air Transat-vlucht 961 had volgens de TSB geen ontwerpkenmerken die de groei van loslatingen in de sandwichpanelen tegenhouden; voor certificering was dat ook niet specifiek vereist1. Bij Air Transat-vlucht 961 legde de cockpitvoicerecorder met een capaciteit van 30 minuten het moment van het roerverlies niet vast, waardoor de onderzoekers cruciale informatie misten1.

Na Air Transat-vlucht 961 liet Airbus op 17 maart 2005 eenmalig 408 toestellen met hetzelfde type richtingsroer inspecteren, waaronder 222 Airbus A310's; daarbij werden onder meer loslatingen, corrosie en waterinsijpeling gevonden1. Op 27 maart 2006 beval de TSB na Air Transat-vlucht 961 aan Transport Canada en EASA aan om met spoed een inspectieprogramma te ontwikkelen dat schade aan dit type richtingsroer vroeg en consequent ontdekt (A06-05 en A06-06)1. Na Air Transat-vlucht 961 verplichtte EASA met Airworthiness Directive 2006-0066 van 24 maart 2006 een eenmalige inspectie van deze richtingsroeren1.

Tijdens het hele voorval met Air Transat-vlucht 961 kreeg de bemanning volgens de TSB geen ECAM-melding of waarschuwingslampje over het besturingsprobleem1. Volgens de TSB was er na het verlies van het richtingsroer bij Air Transat-vlucht 961 geen gevaar dat het hele verticale staartvlak tijdens de vlucht zou bezwijken1.