CNBC opent met een Airbus A320neo van minder dan zes jaar oud, gebouwd om decennia te vliegen. Toch wordt het toestel bij Airsail in Goodyear, Arizona, uit elkaar gehaald. De waardevolle onderdelen worden verkocht, de rest wordt geplet en gerecycled. Het toestel vloog voor Spirit Airlines. Die maatschappij stopte volgens CNBC op 2 mei met vliegen, na haar tweede faillissement in minder dan een jaar. Een van de geïnterviewden noemt het soms weemoedig om te zien. Tegen handelaars in vliegtuigen en motoren zeggen ze daar: word niet verliefd op het metaal.

Een tekort aan motoren

Een verkeersvliegtuig van Boeing of Airbus is gebouwd voor meer dan twintig jaar, soms bijna dertig. Volgens CNBC is de gemiddelde leeftijd waarop populaire smalrompvliegtuigen uit dienst gaan in 2026 gedaald naar 21,7 jaar, tegen bijna 24 jaar in 2025. Dat komt deels doordat fabrikanten meer nieuwe toestellen bouwen. Maar er speelt meer. Er zijn niet genoeg werkende motoren, fabrikanten kunnen de vraag niet bijbenen en nieuwe zuinige motoren moeten eerder dan verwacht naar de werkplaats. Een geïnterviewde zegt nog nooit zoveel jonge vliegtuigen te hebben zien slopen. Sinds vorig jaar gaat het volgens CNBC om meer dan twintig toestellen. Een gebruikte motor voor een populair smalrompvliegtuig kost ongeveer 17 miljoen dollar. Huren kost in sommige gevallen zo'n 180.000 dollar per maand, ruim 60 procent meer dan in 2019. Meer dan 80 procent van de waarde van zo'n toestel zit volgens een geïnterviewde in de motoren.

De terugroepactie van Pratt & Whitney

Een fabricagefout in de geared turbofan van Pratt & Whitney maakte het erger. Veel motoren moesten eerder dan gepland worden gereviseerd en een flink deel van de vloot stond aan de grond. Pratt & Whitney schatte in 2023 dat ongeveer 3.000 motoren moesten worden gecontroleerd of gerepareerd. Spirit was een van de maatschappijen die het hardst werden geraakt, met tientallen A320neo's aan de grond. Daardoor is het soms aantrekkelijker om een jonge A320neo of A220 te slopen voor de motoren en de rest van de onderdelen te gebruiken voor andere toestellen. Een van de gesloopte toestellen was in 2021 gebouwd, maar stond al jaren stil door de terugroepactie.

Sloop als verdienmodel

Voor sommige bedrijven is uit elkaar halen lucratief. Een van de geïnterviewden zegt dat de omzet van zijn bedrijf in vijf jaar vijf keer zo groot werd en de winst ongeveer tien keer. Na het verwijderen van alle waardevolle onderdelen blijft een metalen romp over, die met een kraan wordt geplet en aan recyclers wordt verkocht. Door het faillissement van Spirit kwam veel materiaal tegelijk op de markt. Een A320neo-casco dat eerder 10 tot 12 miljoen dollar opbracht, gaat soms voor 6 tot 8 miljoen dollar weg. Nieuw kost zo'n toestel meer dan vijf keer zoveel. GE Aerospace investeert volgens CNBC meer dan een miljard dollar in zijn werkplaatsen. RTX, het moederbedrijf van Pratt & Whitney, zegt meer capaciteit te hebben toegevoegd. Intussen wachten veel toestellen in de woestijn.