Massa en zwaartepunt gaat over het bepalen van de verschillende massa's van een vliegtuig en de ligging van het zwaartepunt binnen de toegestane grenzen. Je berekent onder meer de verkeersbelasting, de gereguleerde startmassa en de zwaartepuntligging na het laden of verplaatsen van massa. De gezagvoerder blijft eindverantwoordelijk dat alles binnen de limieten valt.
Uitleg
01
Definitie
De droge operationele massa omvat het vliegtuig klaar voor gebruik inclusief bemanning, catering en uitrusting, maar zonder bruikbare brandstof en verkeersbelasting. De verkeersbelasting is de totale massa van passagiers, hun bagage en vracht, waarbij de bemanning niet meetelt. Het toegestane zwaartepuntbereik staat in het vlieghandboek van het vliegtuig.
02
Hoe het werkt
Massa's tel je op met de bijbehorende standaardwaarden voor passagiers en bagage, waarbij je let op het type operatie en de grootte van het vliegtuig. De gereguleerde startmassa is steeds de laagste van de structurele limiet en de door prestaties beperkte massa. Het zwaartepunt bereken je als totaal moment gedeeld door totale massa, waarbij moment gelijk is aan massa maal arm ten opzichte van het referentievlak.
03
Rekenvoorbeeld
Verplaats je 1600 kg van station 16 naar station 23 bij een vliegtuig van 36000 kg, dan schuift het zwaartepunt met massa maal afstand gedeeld door totale massa, dus 1600 maal 7 gedeeld door 36000 is ongeveer 0,31 m naar achteren. Het zwaartepunt gaat dan van 17,00 m naar 17,31 m. Voor vloerbelasting geldt maximale massa is toegestane belasting per vierkante meter maal het grondoppervlak, en je rondt naar beneden af om binnen de grens te blijven.
04
Veelgemaakte fouten
Baby's die bij een ouder op schoot reizen tellen niet mee, maar kinderen en baby's op een eigen stoel krijgen de kindmassa. Vergeet niet dat taxibrandstof van de blokbrandstof af moet om tot de startbrandstof te komen. Bij verschuiven van massa verandert de totale massa niet, maar bij toevoegen of verwijderen van ballast wel, dus kies de juiste formule.
05
Wat het examen vraagt
Verwacht berekeningen van verkeersbelasting met standaardmassa's, van de actuele of maximale startmassa uit meerdere beperkingen, en van zwaartepuntligging bij start en landing met een controle op de grenzen. Ook de basislege massa uit weeggegevens, vloerbelasting en het effect van een voorwaartse zwaartepuntligging op overtreksnelheid en klimtijd komen terug. Onthoud dat de gezagvoerder de eindverantwoordelijkheid draagt.
ZO KOMT HET OP HET EXAMEN
Gegeven:
Vliegtuigmassa = 36 000 kg
Het zwaartepunt (CG) bevindt zich op station 17 m
Wat is de zwaartepuntligging als je 20 passagiers (totale massa = 1 600 kg) verplaatst van station 16 naar station 23?
ZO KOMT HET OP HET EXAMEN · 2
Gegeven dat:
Maximale structurele startmassa: 146 000 kg
Maximale structurele landingsmassa: 93 900 kg
Maximale nulbrandstofmassa: 86 300 kg
Tripbrandstof: 27 000 kg
Rolbrandstof: 1 000 kg
Contingentiebrandstof: 1 350 kg
Alternatieve luchthavenbrandstof: 2 650 kg
Eindreserve brandstof: 3 000 kg
Bepaal de actuele startmassa.
PROEFSET · OPEN VOOR IEDEREENOefen Massa en zwaartepunt met een proefsetStart de proefsetWat het examen vraagt:Werk gestructureerd met massa maal arm is moment en houd bij welke massa's wel of niet meetellen, zeker bij baby's, taxibrandstof en de bemanning. Kies bij de gereguleerde startmassa altijd de laagste beperkende waarde.